ef-fĕrus Copy link ⓘeffĕram: fem acc sg • ef-fĕrus, a, um, adj., very wild, fierce, savage (poet. and post-class.; freq. in Verg.): proles, Lucr. 2, 604; cf. juventus, Verg. A. 8, 6: Dido, id. ib. 4, 642: Chimaera, id. ib. 7, 787: mens Caci, id. ib. 8, 205; cf.: vis animi, id. ib. 10, 898: corda, Val. Fl. 1, 798: ira, id. 5, 517: virtus Bebrycis, id. 2, 648: facta tyranni, Verg. A. 8, 484: facinus, Sen. Phoen. 264; Flor. 4, 12, 12; 4, 12, 48; Sen. Element. 1, 13, 4.
ef-fĕro Copy link Outline I. Lit.A. In gen.B. In partic.1. Like the Gr. ἐκφέρω, to carry out ...b. Transf.2. Of a fruit-bearing soil, to bring forth ...b. Transf.3. Of motion in an upward direction , ...II. Trop.A. To set forth, spread abroad, utter, ...2. In partic., of speech, to utter, pronounce ...B. In the pass., qs. to be carried out of one's self by passions, feelings, etc.; ...C. To raise, elevate ...2. In partic., with se, to raise, elevate one's self; to rise ...b. In a bad sense, with se, or in the ...D. Ante-class. and very rare, to carry out to the end ...A. Lit.B. Trop. ⓘeffĕram: pres subj act 1st sg · fut ind act 1st sg • ef-fĕro or ecfĕro (cf. Neue, Formenl. 2, 766), extŭli, ēlatum, efferre or ecferre, v. a., to bring or carry out, to bring forth (very freq. and class.). I. Lit. A. In gen.: ex navi, Plaut. Am. 2, 1, 82; cf. tela, etc., ex aedibus Cethegi, Cic. Cat. 3, 3 fin.: argentum jubeo jam intus efferri foras, Plaut. Bacch. 1, 1, 62; cf. id. ib. 4, 9, 127; id. Most. 2, 1, 58; id. Mil. 4, 8, 4: argentum ad aliquem, id. Epid. 5, 1, 27; id. Truc. 3, 1, 16: machaeram huc, id. Mil. 2, 5, 53; cf. id. Stich. 2, 2, 28: puerum extra aedes usquam, Ter. Hec. 4, 1, 48: cistellam domo, id. Eun. 4, 6, 15; cf.: cibaria sibi quemque domo, Caes. B. G. 1, 5, 3: frumentum ab Ilerda, id. B. C. 1, 78, 1: piscem de custodia, Col. 8, 17 fin.: litteras, Caes. B. G. 5, 45, 4: mucronem, Cic. Cat. 2, 1, 2; cf.: vexilla, signa, arma (e castris, extra fines, etc.), Liv. 10, 19; 27, 2; 29, 21; Tac. H. 3, 31 al.: ferrum a latere deripuit, elatumque deferebat in pectus, id. A. 1, 35 fin.: Colchis pedem, Enn. ap. Non. 297, 20; so, pedem, Verg. A. 2, 657; cf. pedem aedibus, Plaut. Bacch. 3, 3, 19: pedem portā, Cic. Att. 6, 8, 5; 7, 2, 6; Suet. Tib. 38: pedem quoquam, Plaut. Capt. 2, 3, 97: se hinc (ignis), Lucr. 6, 89 and 385: se vallo (equus), Tac. A. 15, 7: Furium longius extulit cursus, Liv. 3, 5; cf.: Messium impetus per hostes extulit, id. 4, 29.— B. In partic. 1. Like the Gr. ἐκφέρω, to carry out (of the house) for burial, to bear to the grave, to bury (cf.: cremo, humo, sepelio, prosequor): optumum'st Loces illum efferendum; nam jam credo mortuus est, Plaut. Aul. 3, 6, 32; id. Most. 4, 3, 8 sqq.; Ter. And. 1, 1, 90 Don. and Ruhnk.; 1, 1, 101; Cic. N. D. 3, 32, 80; Nep. Att. 17; Liv. 2, 33; 3, 18 fin.; Quint. 8, 5, 21; Suet. Aug. 99; Hor. S. 2, 5, 85; Vulg. Luc. 7, 12.— b. Transf.: meo unius funere elata populi Romani esset res publica, carried to burial, i. e. overthrown, destroyed, Liv. 28, 28; 24, 22; 31, 29.— 2. Of a fruit-bearing soil, to bring forth, bear, produce: id, quod agri efferant, Cic. Rep. 2, 4 fin.; id. Brut. 4, 16; cf. also Cic. Verr. 2, 3, 47 fin.; 86 al.— b. Transf.: ea, quae efferant aliquid ex sese, perfectiores habere naturas quam, etc., Cic. N. D. 2, 33 fin.; cf. Quint. 10, 1, 109; poet.: (Italia) genus acre virum, Verg. G. 2, 169.— 3. Of motion in an upward direction (cf.: erigo and educo, II. B. 1.), to lift up, elevate, raise, exalt, Lucil. ap. Non. 297, 25: aliquem in murum, Caes. B. G. 7, 47 fin.: pars operis in altitudinem turris elata, id. B. C. 2, 8 fin.; cf. Quint. 11, 3, 103; and Suet. Calig. 32: corvus e conspectu elatus, Liv. 7, 26: pulvis elatus, id. 4, 33: elata super capita scuta, Tac. H. 3, 27: jubar (luna), Petron. Poët. 89, 2, 54; poet.: caput Auctumnus agris extulit, Hor. Epod. 2, 18. II. Trop. A. To set forth, spread abroad, utter, publish, proclaim: clamorem, to raise, Plaut. Am. 1, 1, 73: quod neque in vulgum disciplinam efferri velint, neque, etc., Caes. B. G. 6, 14, 4; cf. Plin. 2, 12, 9: vocem ejus in vulgus, Tac. A. 12, 21: tuum peccatum foras, Ter. Phorm. 5, 7, 65 Ruhnk.: hoc foras, Cic. Phil. 10, 3; so, clandestina consilia, Caes. B. G. 7, 1, 6: rem, id. ib. 7, 2, 2: has meas ineptias, Cic. de Or. 1, 24, 111: divinitus dicta, id. ib. 3, 1 fin. et saep.—With a rel. clause: posteaquam in volgus militum elatum est, qua arrogantia in colloquio Ariovistus usus, etc., Caes. B. G. 1, 46, 4.— 2. In partic., of speech, to utter, pronounce, express, declare: verbum de verbo expressum extulit, Ter. Ad. prol. 11: ut verba inter se ra tione conjuncta sententiam efferant, Varr. L. L. 8, § 1 Müll.: si graves sententiae inconditis verbis efferuntur, Cic. Or. 44, 150; cf. Quint. 9, 4, 13: quae incisim aut membratim efferuntur, ea, etc., Cic. Or. 67; cf. Quint. 9, 4, 33; 8, 3, 40; 10, 2, 17: pleraque utroque modo efferuntur, luxuriatur, luxuriat, etc., id. 9, 3, 7; cf. id. 1, 5, 16; 64; 2, 14, 2.— B. In the pass., qs. to be carried out of one's self by passions, feelings, etc.; to be carried away, transported, hurried away: usque adeo studio atque odio illius efferor ira, Lucil. ap. Cic. Tusc. 4, 21 fin.; so, studio, Cic. de Sen. 23, 83; id. Att. 1, 8, 2; id. N. D. 1, 20 fin.; Caes. B. C. 1, 45, 2; cf. cupiditate, Cic. Div. 1, 24, 49: vi naturae atque ingenii, id. Mur. 31, 65: laetitia, id. Deiot. 9, 26 (cf. act.: comitia ista praeclara, quae me laetitia extulerunt, id. Fam. 2, 10): incredibili gaudio, id. Fam. 10, 12, 2; cf. id. Rep. 3, 30; Suet. Caes. 22: voluptate canendi ac saltandi, id. Calig. 54: popularitate, id. Ner. 53.— C. (Acc. to I. B. 3.) To raise, elevate, exalt: pretia alicujus rei, Varr. R. R. 3, 6 fin.: quorum animi altius se extulerunt, Cic. Rep. 3, 3: aliquem ad summum imperium per omnes honorum gradus, id. Cat. 1, 11, 28; cf.: aliquem supra leges, Tac. A. 2, 34; and: aliquem geminatis consulatibus, id. ib. 1, 3; cf. also id. ib. 4, 40: aliquem pecunia aut honore, Sall. J. 49, 4: patriam demersam extuli, Cic. Sull. 31, 87; cf. Nep. Dion. 6; Cic. Prov. Cons. 14, 34: aliquem maximis laudibus, id. Off. 2, 10, 36; cf. Caes. B. C. 3, 87: aliquem summis laudibus ad caelum, Cic. Fam. 9, 14; cf. Nep. Dion. 7 fin.: aliquid maximis laudibus, Cic. Lael. 7, 24: aliquem laudibus, Tac. A. 3, 72: aliquem verbis, Cic. de Or. 3, 14, 52: aliquid versibus, id. Rep. 1, 14; and simply aliquid, Cic. Verr. 2, 4, 56; Tac. A. 2, 63: aliquem in summum odium, id. H. 4, 42; cf.: rem in summam invidiam, Quint. 8, 4, 19.— 2. In partic., with se, to raise, elevate one's self; to rise, advance (cf.: appareo, eluceo, exsisto): cum (virtus) se extulit et ostendit suum lumen, Cic. Lael. 27; cf. so with a figure borrowed from the heavenly bodies: qua in urbe (Athenis) primum se orator extulit, id. Brut. 7, 26: volo se efferat in adolescente fecunditas, id. de Or. 2, 21.— b. In a bad sense, with se, or in the pass., to lift up one's self, to carry one's self high; to be puffed up, haughty, proud on account of any thing (the figure being borrowed from a prancing horse; cf. Liv. 30, 20; and Quint. 10, 3, 10): nec cohibendo efferentem se fortunam, quanto altius elatus erat, eo foedius corruit (Atilius), Liv. 30, 30: quod aut cupias ardenter aut adeptus ecferas te insolenter, Cic. Tusc. 4, 17, 39: qui enim victoria se ecferunt, quasi victos nos intuentur, id. Fam. 9, 2, 2; cf.: se altius et incivilius, Flor. 1, 26, 8: sese audacia, scelere atque superbia, Sall. J. 14, 11: hic me magnifice effero, Ter. Heaut. 4, 3, 31: (fortunati) efferuntur fere fastidio et contumacia, Cic. Lael. 15, 54: se efferre in potestate, to be insolent in office, id. de Or. 2, 84, 342.—Esp. freq. in the part. perf.: stulta ac barbara arrogantia elati, Caes. B. C. 3, 59, 3: recenti victoria, id. B. G. 5, 47, 4: spe celeris victoriae, id. ib. 7, 47, 3: gloria, id. B. C. 3, 79, 6: elatus et inflatus his rebus, Cic. Agr. 2, 35, 97: secunda fortuna magnisque opibus, Nep. Alcib. 7, 3; id. Milt. 7, 2: elatus ad vanam fiduciam, Curt. 3, 19, 10; but also: ad justam fiduciam, Liv. 27, 8, 7 et saep.—In the act. (rare, and with a fig. perh. borrowed from the wind): is demum vir erit, cujus animum nec prospera (fortuna) flatu suo efferet (elates, inflates), nec adversa infringet, Liv. 45, 8 fin.— D. Ante-class. and very rare, to carry out to the end, to support, endure: laborem, Att. ap. Cic. Sest. 48; cf.: malum patiendo, to get rid of, do away with, Cic. Poët. Tusc. 4, 29, 63 (but not in Lucr. 1, 141, where the better reading is sufferre).—Hence, ēlā-tus, a, um, P. a. (acc. to I. B. 3. and II. C. 2.), exalted, lofty, high (rare; cf.: superbus, insolens, arrogans, etc.). A. Lit.: modo in elatiora modo in depressiora clivi, Col. 2, 4, 10: elatissimae lucernae, Tert. Apol. 53.— B. Trop.: animus magnus elatusque, Cic. Off. 1, 18, 61; id. Tusc. 1, 40, 96: verba, high-sounding, id. Or. 36, 124; hoc casu elatior Julianus, Amm. 21, 4, 7; Vulg. Rom. 1, 30: insula opibus, Nep. Milt. 7, 2. —Adv.: ēlāte, loftily, proudly: elate et ample loqui, opp. humiliter demisseque sentire, Cic. Tusc. 5, 9: dicere (opp. summisse), id. Opt. Gen. 4, 10.—Comp.: se gerere, Nep. Paus. 2, 3: elatius et arrogantius praefatur, Gell. 9, 15, 4.
effĕrus Copy link ⓘeffĕram: fem acc sg • effĕrus, a, um (ex, ferus), farouche, sauvage, cruel : Lucr. 2, 604 ; Virg. En. 8, 6 ; 8, 484.
effĕrō Copy link ⓘeffĕram: pres subj act 1st sg · fut ind act 1st sg • 1 effĕrō, āvī, ātum, āre, tr. (ex, ferus ou fera), rendre farouche, donner un air farouche, sauvage : Cic. Nat. 2, 99 ; Liv. 2, 23, 4 || [poét.] aurum Stat. Ach. 1, 425, donner à l'or un caractère sauvage = transformer l'or en armes || [fig.] : Liv. 23, 5, 12 ; 25, 26, 10 ; Cic. Nat. 1, 62.
efferō Copy link Outline 1 porter hors de, emporter : enlever les armes de la maison de ...2 produire, donner, en parlant de la terre : || [fig.]3 lever en haut, élever : élever qqn sur le mur ; tour ...a) porter qqch. (qqn) aux nues : vanter qqn, cf. louer qqn ; ...b) élever, soulever : dont les âmes s'élevèrent plus haut ; le peuple ...4 produire au dehors, divulguer : ils ne veulent pas que leur science ...5 se efferre,a) se produire au dehors, se montrer, se manifester : quand la vertu ...b) [sens péjor.] se laisser aller à des transports d'orgueil, se gonfler, s'enorgueillir ...6 [pass.] être transporté par une passion, être emporté (soulevé) : je suis ...7 [poét.] supporter un travail, une peine, etc. : Acc. d. [poet.] . ... ⓘeffĕram: pres subj act 1st sg · fut ind act 1st sg • 2 efferō (ecferō), extŭlī, ēlātum, efferre (ex et fero), tr., 1. porter hors de, emporter : tela ex ædibus Cethegi Cic. Cat. 3, 8, enlever les armes de la maison de Céthégus ; molita cibaria sibi quemque domo efferre jubent Cæs. G. 1, 5, 3, ils ordonnent que chacun emporte de la farine de chez soi ; litteras in jaculo illigatas Cæs. G. 5, 45, 4, emporter une lettre fixée dans le javelot [entre le bois et le fer]; pedem porta Cic. Att. 6, 8, 5 ; 7, 2, 6, passer la porte, sortir de chez soi ; Messium impetus per hostes extulit Liv. 4, 29, l'élan de Messius l'emporta à travers les ennemis || porter hors d'un navire, débarquer qqch. : Liv. 29, 8, 10 || [en part.] emporter un mort, ensevelir : Cic. Nat. 3, 80 ; Nep. Att. 17, 1 ; Liv. 2, 33, 11, etc.; [fig.] Liv. 24, 22, 17 ; 28, 28, 12 ; 31, 29, 11 2. produire, donner, en parlant de la terre : Cic. Rep. 2, 9 ; Br. 16 ; Verr. 2, 3, 113 || [fig.] Cic. Nat. 2, 86 ; Quint. 10, 1, 109 ; Virg. G. 2, 169 3. lever en haut, élever : aliquem in murum Cæs. G. 7, 47, 7, élever qqn sur le mur ; turris in altitudinem elata Cæs. C. 2, 8, 3, tour élevée en hauteur ; corvus e conspectu elatus Liv. 7, 26, 5, le corbeau s'élevant hors de la vue ; elatis super capita scutis Tac. H. 3, 27, élevant leurs boucliers au-dessus de leurs têtes || [fig.] a) porter qqch. (qqn) aux nues : Cic. Verr. 2, 4, 124 ; Arch. 21 ; aliquem laudibus Cic. Arch. 15, vanter qqn, cf. Off. 2, 36 ; Læl. 24 ; aliquem verbis Cic. de Or. 3, 52, louer qqn ; b) élever, soulever : quorum animi altius se extulerunt Cic. Rep. 3, 4, dont les âmes s'élevèrent plus haut ; populus Romanus te ad summum imperium per omnes honorum gradus extulit Cic. Cat. 1, 28, le peuple romain t'a élevé par tous les degrés des charges jusqu'à la magistrature suprême ; patriam demersam extuli Cic. Sest. 87, j'ai tiré la patrie de l'abîme où elle était plongée ; aliquem in summum odium Tac. H. 4, 42, élever, porter qqn au plus haut degré de la haine ; elatus ad justam fiduciam sui Liv. 27, 8, 7, porté à une légitime confiance en soi, justement enhardi, cf. Curt. 3, 8, 10 ; Flor. 1, 24, 2 4. produire au dehors, divulguer : in vulgum disciplinam efferri nolunt Cæs. G. 6, 14, 4, ils ne veulent pas que leur science soit divulguée dans la foule ; postquam in vulgus militum elatum est, qua arrogantia... interdixisset Cæs. G. 1, 46, 4, quand on eut divulgué dans la foule des soldats avec quelle arrogance il avait interdit...; clandestina consilia Cæs. G. 7, 1, 6, divulguer des projets clandestins, cf. Cæs. G. 7, 2, 2 ; Cic. de Or. 1, 111, etc. ; aliquid foras Cic. Phil. 10, 6, répandre qqch. au dehors [du sénat] || exprimer : res alio atque alio elata verbo Cic. Or. 72, idée exprimée par un mot ou par un autre (sous telle ou telle forme), cf. Or. 150 ; 224 ; aliquid versibus Cic. Rep. 1, 22, exprimer en vers qqch. 5. se efferre, a) se produire au dehors, se montrer, se manifester : cum virtus se extulit Cic. Læl. 100, quand la vertu apparaît, cf. Cic. Br. 26 ; de Or. 2, 88 ; b) [sens péjor.] se laisser aller à des transports d'orgueil, se gonfler, s'enorgueillir : Cic. Tusc. 4, 39 ; de Or. 2, 342 ; aliqua re se efferre Cic. Fam. 9, 2, 2, s'enorgueillir de qqch. (Liv. 30, 20, 4) ; au pass. : recenti victoria efferri Cæs. G. 5, 47, 4, être fier d'une récente victoire ; elati et inflati his rebus Cic. Agr. 2, 97, enorgueillis et gonflés de ces avantages 6. [pass.] être transporté par une passion, être emporté (soulevé) : efferor studio patres vestros videndi Cic. CM 83, je suis transporté du désir de voir vos pères ; vi naturæ atque ingenii elatus Cic. Mur. 65, soulevé par la vivacité des penchants naturels et du caractère ; elati spe celeris victoriæ Cæs. G. 7, 47, 3, emportés par l'espoir d'une prompte victoire, cf. C. 1, 45, 2 ; Cic. Att. 1, 8, 2 ; Nat. 1, 56 ; Dej. 26 ; Fam. 10, 12, 2 || [actif] comitia ista præclara, quæ me lætitia extulerunt Cic. Fam. 2, 10, 1, ces admirables comices qui m'ont transporté de joie 7. [poét.] supporter un travail, une peine, etc. : Acc. d. Cic. Sest. 102 ; Lucr. 1, 141 ; [poet.] Cic. Tusc. 4, 63.