Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries
Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Highlight Strength 50%
Contents (2 entries · 17 senses)
L&S Lewis & Short (1)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
ⓘ

damnent | que: pres subj act 3rd pl

• damno (in vulg. lang. and late Lat. sometimes dampno), āvi, ātum, 1, v. a. [damnum]. Gen., to occasion loss or damage to, to harm, damage = damno afficere: pauperibus parcere, divites damnare atque domare, Plaut. Trin. 4, 1, 10.—
  1. II. Esp. [cf. damnum, II.] a judicial t. t., to condemn, doom, sentence one to any punishment = condemno, v. Cic. Or. 49, 166 (opp. to absolvere, liberare, dimittere; cf. also condemno, culpo, improbo; common and classical).—Constr. with acc. of person, either alone or with gen., abl., de, in, ad, etc., of the crime and punishment: damnatur aliquis crimine vel judicio, sed sceleris, parricidii, etc., Lachm. ad Lucr. 2, p. 273 sq.; cf. Munro, ad Lucr. 4, 1183: Zumpt, Gr. § 446 sq.; Roby, Gr. § 1199 sq.
          1. α. With acc. pers. alone: ergo ille damnatus est: neque solum primis sententiis, quibus tantum statuebant judices, damnarent an absolverent, sed etiam illis, etc., Cic. de Or. 1, 54, 231; id. Rosc. Am. 39, 114: censoris judicium nihil fere damnato nisi ruborem affert, id. Rep. 4, 6 (fragm. ap. Non. 24, 9): ego accusavi, vos damnastis, Dom. Afer ap. Quint. 5, 10, 79 et saep. —Transf., of things: causa judicata atque damnata, Cic. Rab. perd. 4; id. Clu. 3.—
          2. β. With acc. pers. and gen. (criminis or poenae): ambitus damnati, Caes. B. C. 3, 1, 4; Cic. Brut. 48 fin.: furti, id. Flacc. 18, 43: injuriarum, Cic. Verr. 2, 5, 41 fin.: majestatis, id. Phil. 1, 9, 23: peculatus, Cic. Verr. 1, 13, 39: rei capitalis, id. de Sen. 12, 42; sceleris conjurationisque, Cic. Verr. 2, 5, 5 Zumpt N. cr., et saep.: capitis, Caes. B. C. 3, 83, 4; 3, 110, 4: octupli, Cic. Verr. 2, 3, 11, § 28: absentem capitalis poenae, Liv. 42, 43, 9; cf.: crimine falso damnari mortis, Verg. A. 6, 430.—
          3. γ. With abl.: ut is eo crimine damnaretur, Cic. Verr. 2, 4, 45; so, capite, id. Tusc. 1, 22 al.: morte, Sen. Herc. Oet. 888: tertiā parte agri, Liv. 10, 1, 3: pecuniā, Just. 8, 1, 7; cf.: Milo Clodio interfecto eo nomine erat damnatus, on that account, Caes. B. C. 3, 21, 4; morti (abl.) damnare, Liv. 4, 37, 6, v. Weissenb. ad loc.—
          4. δ. With de: de majestate damnatus, Cic. Verr. 1, 13, 39: de vi et de majestate, id. Phil. 1, 9: de vi publica, Tac. A. 4, 13 al.; cf. quibus de causis damnati, Val. Max. 8, 1 init.—(ε) With in or ad: nec in metallum damnabuntur, nec in opus publicum, vel ad bestias, Dig. 49, 18, 3: ad mortem, Tac. A. 16, 21; ad extremum supplicium, id. ib. 6, 38: Suet. Cal. 27; id. Ner. 31.— (ζ) With ut, Tac. A. 2, 67.—(η) With quod: Athenienses Socratem damnaverunt quod novam religionem introducere videbatur, Val. Max. 1, 1, 7, ext. 7: Baebius est damnatus, quod milites praebuisset, etc., Liv. 45, 31, 2.—(θ) With cur: damnabantur cur jocati essent, Spart. Sev. 14, § 13.
    1. B. Transf.
      1. 1. To bind or oblige one's heir by last will and testament to the performance of any act.—Constr. with ut, ne, or the inf.: si damnaverit heredem suum, ut, etc., Dig. 12, 6, 26; with ne, ib. 8, 4, 16; with inf.: heredem dare, etc., ib. 30, 12: Hor. S. 2, 3, 86.
      2. 2. In a non-legal sense, to condemn, censure, judge: (with acc. pers. and gen. or abl.) aliquem summae stultitiae, Cic. Part. 38, 134: damnatus longi Sisyphus laboris, Hor. Od. 2, 14, 19: stultitiaeque ibi se damnet (amator), Lucr. 4, 1179: damnare aliquem voti (poet. and late Lat., voto, votis), to condemn one to fulfil his vow, i. e. by granting his prayer (not in Cic.): damnabis tu quoque votis, Verg. E. 5, 80, Serv. and Heyne: voto, Sisenn. ap. Non. 277, 11: voti, Liv. 10, 37 fin.; 27, 45: voto damnatus, Hyg. Astr. 2, 24; Lact. Fab. 10, 8 (cf.: voti, Titin. and Turpil. ap. Non. 277, 6 and 10; Titin. Fr. 153; Turpil. Fr. 128 Ribb.): morti, Lucr. 6, 1231; cf.: Stygio caput damnaverat Orco, Verg. A. 4, 699: damnati turis acervi, devoted to the gods below, Stat. S. 2, 21 et saep.; cf. also: quem damnet (sc. leto) labor, Verg. A. 12, 727 Heyne: damnare eum Senecam et invisum quoque habere, to condemn, censure, disapprove, Quint. 10, 1, 125: videntur magnopere damnandi, qui, etc., id. 5, 1, 2: debitori suo creditor saepe damnatur, Sen. Ben. 6, 4, 4.—Of inanimate objects, to condemn, reject: ne damnent quae non intelligunt, id. 10, 1, 26; cf. id. 10, 4, 2; 11, 3, 70 et saep.—Part. fut. pass. as subst.: quem non puduisset damnanda committere, Plin. Ep. 3, 9, 5.
  2. II. Of the plaintiff, to seek or effect a person's condemnation (rare): quem ad recuperatores modo damnavit Plesidippus, Plaut. Rud. 5, 1, 2; Varr. R. R. 2, 2, 6: Verrem, quem M. Cicero damnaverat, Plin. 34, 2, 3, § 6; Liv. 7, 16, 9; cf. condemno, no. II., and condemnator, no. II.—Hence,damnātus, a, um, P. a.
  3. I. Prop., condemned: dicet damnatas ignea testa manus, Prop. 5, 7, 38.—
  4. II. Meton. (effectus pro causa), reprobate, criminal: quis te miserior? quis te damnatior? Cic. Pis. 40: damnati lingua vocem habet, vim non habet, Pub. Syr. 142 (Ribb.).—
    1. B. Hateful, wretched: damnatae noctes, Prop. 4, 12 (5, 11 M.), 15.
GAF Gaffiot (1)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
ⓘ

damnent | que: pres subj act 3rd pl

• damnō, āvī, ātum, āre (damnum),
1. condamner en justice, déclarer coupable ; aliquem, qqn : ille quoque damnatus est Cic. de Or. 1, 231, lui aussi fut condamné ; cum jam pro damnato esset Cic. Verr. 2, 4, 33, alors qu'il était déjà comme condamné ; damnati, orum Cic. Verr. 2, 5, 14, etc., les condamnés || damnare rem, condamner une chose, la rejeter comme injuste : causa prope convicta atque damnata Cic. Clu. 7, cause presque jugée et condamnée, cf. Liv. 3, 71, 8 || Milo Clodio interfecto eo nomine erat damnatus Cæs. C. 3, 21, 4, Milon, après le meurtre de Clodius, avait été condamné de ce chef (à ce titre); contra edictum fecisse damnabere Cic. Verr. 2, 3, 25, tu seras condamné comme ayant contrevenu à l'ordonnance, cf. Liv. 30, 39, 7 ; Sil. 10, 655 ; [avec quod et subj.] être condamné pour... Liv. 45, 31, 2 ; [décad. avec cur et subj.] même sens : Spart. Sev. 14, 13 || [gén. du grief] : damnari ambitus Cic. Br. 180 ; furti Cic. Fl. 43 ; majestatis Cic. Phil. 1, 23, être condamné pour brigue, vol, lèse-majesté ; rei capitalis Cic. CM 42, pour crime capital ; [ou avec de] : de majestate Cic. Verr. 2, 1, 39 ; de vi et majestate Cic. Phil. 1, 21, être condamné pour violence et lèse-majesté || [abl. de la peine] : tertia parte agri damnati Liv. 10, 1, 3, condamnés à la confiscation du tiers de leur territoire ; aliquem capite Cic. Verr. 2, 5, 109, condamner qqn à mort, cf. Tusc. 1, 98 ; 1, 50 ; Liv. 27, 34, 1 || [gén. de la peine] : capitis Cic. Quinct. 32, condamner à la perte de sa personnalité civile [perte du droit de cité ou exil] (Cæs. C. 3, 83, 3 ; 3, 110, 3 ; Nep. Alc. 4, 5 ; Chabr. 3, 1, etc.) ; capitis Liv. 26, 33, 3, condamner à mort, cf. Nep. Eum. 5, 1 ; Paus. 3, 4 ; Liv. 39, 35, 8, etc. ou capitalis pœnæ Liv. 42, 43, 9 ; octupli damnari Cic. Verr. 2, 3, 29, être condamné à payer huit fois la somme || [avec ad] : ad mortem Tac. Ann. 16, 21 ; ad extremum supplicium Tac. Ann. 6, 38 ; ad bestias Suet. Cal. 17, condamner à mort, au dernier supplice, aux bêtes ; in metallum Dig. 49, 18, 3, aux mines || morti damnatus Lucr. 6, 1232, condamné à mort
2. obliger par stipulation à [avec ut, ne, inf.] : Dig. 12, 6, 26 ; 8, 4, 16 ; 30, 12, 1 ; cf. Hor. S. 2, 3, 86
3. faire condamner, obtenir la condamnation de qqn (cf. condemno) : Pl. Rud. 1282 ; Varro R. 2, 2, 6 ; Plin. 34, 6 ; damnatus ab aliquo sua lege decem milibus æris Liv. 7, 16, 9, condamné aux termes de sa propre loi sur l'instance de qqn à une amende de dix mille as || debitori suo creditor sæpe damnatur Sen. Ben. 6, 4, 4, souvent le débiteur obtient condamnation contre son créancier
4. condamner, blâmer, critiquer : aliquem summæ stultitiæ Cic. Part. 134, taxer qqn de la dernière sottise || damnare Senecam Quint. 10, 1, 125, condamner Sénèque, le désapprouver ; ne damnent quæ non intellegunt Quint. 10, 1, 26, pour éviter de condamner ce qu'on ne comprend pas ; damnanda Plin. Min. Ep. 3, 9, 5, des choses condamnables || rejeter repousser : [av. infinitif] ales damnavit vesci Sil. 5, 62, le poulet refusa de manger || [décad.] interdire [cf. le français « condamner une porte, une fenêtre »]
5. [expressions] : damnare aliquem votis Virg. B. 5, 80 ; voto Sisenna d. Non. 277, 11, condamner qqn à l'exécution de ses vœux, c.-à-d. les exaucer ; [poét.] numquam somno damnatus lumina serpens Luc. 9, 363, un dragon dont les yeux n'obtiennent jamais le sommeil || le plus souvent voti damnari = voir ses vœux exaucés : Nep. Timol. 5, 3 ; Liv. 7, 28, 4 ; 10, 37, 16 ; 27, 45, 8.