com-pello Copy link Outline I. Lit. of herds, flocksII. Trop.A. To bring or press togetherB. To drive, bring, move, impel, incite ...(a). With ad(b). With in(g). With ut(d). With inf. ⓘcompelle: pres imperat act 2nd sg • com-pello (conp-), pŭli, pulsum, 3, v. a., to drive together to a place, to collect, assemble (opp. expello, Cic. Pis. 7, 16; to dispellere, Plaut. As. 3, 3, 149; and to aspellere, id. Trin. 3, 2, 46; class.). I. Lit. of herds, flocks: tum compellendum (agnos) in gregem ovium, Varr. R. R. 2, 2, 18: armentum in speluncam, Liv. 1, 7, 5; cf.: pecoris vim ingentem in saltum avium, id. 9, 31, 7: greges in unum, Verg. E. 7, 2: pecus totius provinciae, Cic. Pis. 36, 87: haedorum gregem hibisco (poet. for ad hibiscum), Verg. E. 2, 30.—Also of other objects: primordia, Lucr. 2, 564: homines unum in locum, Cic. Inv. 1, 2, 2: naves (hostium) in portum, Caes. B. C. 1, 58 fin.: hostes intra oppida murosque, id. B. G. 7, 65; so of the driving or forcing of enemies in a body; cf.: adversarios intra moenia, Nep. Ages. 5, 3: hostem fugatum in naves, Liv. 10, 2, 2: Dardanos in urbem, id. 41, 19, 9; Suet. Vit. 15: oppidanos intra munimenta, Curt. 8, 11, 1: hostes in fugam, Just. 4, 4.—Hence fig.: bellum Medulliam, to turn the war thither, Liv. 1, 33, 4: is (hostes) eo compulit ut locorum angustiis clausi, etc., drove them into so close corners, Nep. Ham. 2, 4: Pompeium domum suam, Cic. Pis. 7, 16: ad monumentorum deversoria plebe compulsā, Suet. Ner. 38: quam (imaginem) virga semel horrida... Nigro compulerit gregi, * Hor. C. 1, 24, 18: ossa in suas sedes, Cels. 6, 7 fin. — II. Trop. A. To bring or press together: amores nostros dispulsos, Plaut. As. 3, 3, 149: cur eam tantas in angustias et in Stoicorum dumeta compellimus? Cic. Ac. 2, 35, 112.—Far more freq., B. To drive, bring, move, impel, incite, urge, compel, force, constrain to something; constr. with ad, in, more rarely with ut, the inf. or absol. α. With ad (freq. in Suet.): aliquem ad virtutem, Plaut. Bacch. 4, 10, 10: ad arma, Cic. Marcell. 5, 13: ad bellum, Ov. M. 5, 219: ad deditionem fame, Suet. Aug. 14; Curt. 9, 1, 19: ad necem, Suet. Aug. 66; id. Calig. 23; id. Ner. 35: ad mortem, id. Tib. 56; Quint. 7, 3, 7: ad confessionem, Suet. Claud. 15: ad pugnam, id. ib. 21: ad rapinas, Luc. 7, 99: ad defectionem, Curt. 10, 1, 45: ad laqueum, Plin. 36, 5, 4, § 12: ad impudicitiam, Dig. 1, 6, 2.— β. With in: in hunc sensum compellor injuriis, Cic. Fam. 1, 9, 21: in eundem metum, Liv. 25, 29, 8: in socordiam, Col. 11, 1, 11: in mortem, Quint. 7, 3, 7: in metum, Tac. H. 2, 27. — γ. With ut: callidum senem callidis dolis Conpuli et perpuli, mihi omnia ut crederet, Plaut. Bacch. 4, 4, 4; Suet. Caes. 1; 24; id. Vesp. 2; Tac. Or. 4; Curt. 8, 8, 2. — δ. With inf.: aliquem jussa nefanda pati, Ov. F. 3, 860; Luc. 3, 144; Suet. Tib. 62; id. Dom. 14; Curt. 5, 1, 35; Just. 16, 5; 30, 3; Gai Inst. 2, 237.—(ε) Absol.: ceteras nationes conterruit, compulit, domuit, Cic. Prov. Cons. 13, 33: aliquā indignatione compellendus, Quint. 9, 4, 138: ille qui aspellit, is conpellit, Plaut. Trin. 3, 2, 46; freq. in perf. part.: periculis compulsus, Cic. Fam. 1, 9, 11; Caes. B. C. 3, 41; Liv. 27, 30, 3.
compellō Copy link Outline 1 adresser la parole à qqn, apostropher qqn (aliquem) : Enn. d. || ...2 s'en prendre à, attaquer, gourmander : il s'en prend dans un édit ...3 accuser en justice : Cæl. d. . ⓘcompelle: pres imperat act 2nd sg • 1 compellō, āvī, ātum, āre, tr., 1. adresser la parole à qqn, apostropher qqn (aliquem) : Enn. d. Cic. Div. 1, 41 ; Virg. En. 5, 161, etc. ; Ov. M. 14, 839 || appeler qqn par son nom : (nomine) Liv. 23, 47, 2 ; (nominatim) Tac. Ann. 16, 27 2. s'en prendre à, attaquer, gourmander : Q. Ciceronem compellat edicto Cic. Phil. 3, 17, il s'en prend dans un édit à Q. Cicéron ; (mulieres) compellatæ a consule Liv. 34, 2, 8, (femmes) apostrophées (prises à partie) par le consul, cf. Hor. S. 2, 3, 297 3. accuser en justice : Cic. Att. 2, 2, 3 ; Cæl. d. Cic. Fam. 8, 12, 3 ; Nep. Alc. 4, 1 ; Suet. Cæs. 17.
compellō Copy link Outline 1 pousser ensemble (en masse, en bloc), rassembler : pousser les hommes en ...2 [fig.] presser, acculer, réduire : les autres nations, il les frappa de ... ⓘcompelle: pres imperat act 2nd sg • 2 compellō, pŭlī, pulsum, ĕre, tr., 1. pousser ensemble (en masse, en bloc), rassembler : unum in locum homines Cic. Inv. 1, 2, pousser les hommes en un même lieu ; omni totius provinciæ pecore compulso Cic. Pis. 87, ayant rassemblé tout le bétail de la province entière || chasser en bloc, refouler : intra oppida ac muros compelluntur Cæs. G. 7, 65, 2, ils sont refoulés à l'intérieur des places fortes et des endroits fortifiés ; (incendium belli) intra hostium mœnia Cic. Rep. 1, 1, refouler (l'incendie de la guerre) à l'intérieur des remparts ennemis ; omni bello Medulliam compulso Liv. 1, 33, 4 (2, 16, 8), toute la guerre étant ramassée (concentrée) à Médullia || Pompeium domum suam compulistis Cic. Pis. 16, vous avez forcé Pompée à se renfermer dans sa maison 2. [fig.] presser, acculer, réduire : ceteras nationes conterruit, compulit, domuit Cic. Prov. 33, les autres nations, il les frappa de terreur, les poussa dans un accul (les traqua), les dompta ; angustiis rei frumentariæ compulsus Cæs. C. 3, 41, 4, réduit par la difficulté des approvisionnements || pousser à, réduire à, forcer à : ad illa arma compulsi Cic. Marc. 13, poussés à cette guerre ; ad mortem aliquem compellere Suet. Tib. 56, forcer qqn à se donner la mort ; in hunc sensum compellor injuriis Cic. Fam. 1, 9, 21, je suis contraint à ce sentiment par les injustices ; in eumdem metum eos compulere Liv. 25, 29, 8, ils les jetèrent dans la même crainte ; [avec ut et subj.] : Tac. D. 4 ; Curt. 8, 8, 2 ; Suet. Cæs. 1, etc.; [avec inf.] : Curt. 5, 1, 35 ; Ov. F. 3, 860 ; Suet. Tib. 62, etc.