Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing
Contrast
normal

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries

Save the ticked dictionaries as a set. Click a saved set to switch to it.

Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Color coding
50%
Contents (4 entries · 16 senses)
L&S Lewis & Short (2)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
Jump to
ⓘ

callĭdē: adverbial

callĭde: masc/neut voc sg

• callĭdus, a, um, adj. [calleo], that is taught wisdom by experience and practice, shrewd, expert, experienced, adroit, skilful: versutos eos appello, quorum celeriter mens versatur: callidos autem, quorum, tamquam manus opere, sic animus usu concalluit, Cic. N. D. 3, 10, 25.
  1. I. Ingenious, prudent, dexterous, skilful.
    1. A. In gen. (class.): ad suum quaestum, callidus, Plaut. As. 1, 3, 34; id. Truc. 2, 4, 62 (cf. id. ib. 2, 5, 40: omnes homines ad suum quaestum callent); id. Ps. 2, 4, 35; id. Ep. 3, 3, 47; id. Poen. 1, 2, 25: callida Musa, Calliope, * Lucr. 6, 93: ego ut agitator callidus, priusquam ad fidem veniam, equos sustinebo, Cic. Ac. 2, 29, 94: natura nihil potest esse callidius, id. N. D. 2, 57, 142: Demosthene nec gravior exstitit quisquam nec callidior, nec temperatior, id. Or. 7, 23: juvenis parum callidus, Plin. Ep. 7, 6, 11: in disputando, Quint. 12, 2, 14.—In reference to art, excelling in art, skilful, Hor. S. 2, 3, 23 Heind.; 2, 7, 101; id. Ep. 1, 10, 26. —
    2. B. Particular constructions.
          1. α. With gen.: rei rusticae, Col. 2, 2, 1: rerum naturae, id. 7, 3, 12: rei militaris, Tac. H. 2, 32: temporum, id. A. 4, 33.—
          2. β. With abl.: juncturā callidus acri, Pers. 5, 14.—
          3. γ. In the Greek manner, with inf.: callidus Condere furto, Hor. C. 1, 10, 7; cf.: tuque testudo resonare septem Callida nervis, id. ib. 3, 11, 4; Pers. 1, 118.—
    3. C. Meton., of things: foramina callidissimo artificio naturā fabricata, very well contrived or wrought, Cic. Tusc. 1, 20, 47: inventum, Nep. Eum. 5, 4: junctura, Hor. A. P. 47.—
  2. II. Crafty, cunning, artful, sly.
    1. A. Of persons (class.): itaque me malum esse oportet, callidum, astutum, Plaut. Am. 1, 1, 112: malum crudumque et callidum atque subdolum, id. Poen. 5, 2, 148; id. Pers. 4, 4, 70; id. Cist. 4, 2, 61: ego hominem callidiorem vidi neminem, Ter. Phorm. 4, 2, 1; id. And. 1, 2, 27; id. Eun. 5, 6, 10; Petr. 4, 2, 1: hi saepe versutos homines et callidos admirantes, malitiam sapientiam judicant, Cic. Off. 2, 3, 10 Beier; id. Caecin. 19, 55; cf. id. Off. 3, 13, 57; Quint. 6, 3, 96: homo luteus etiam callidus ac veterator esse vult, Cic. Verr. 2, 3, 14, § 35: gens non astuta nec callida, Tac. G. 22: ad fraudem callidi, Cic. Clu. 65, 183; cf. Plaut. As. 2, 1, 9: in disputando mire callidos, Quint. 12, 2, 14: amici accendendis offensionibus callidi, Tac. A. 2, 57.—
    2. B. Meton., of things: doli, Plaut. Bacch. 4, 4, 4: consilium, Ter. And. 3, 4, 10: audacia, Cic. Clu. 65, 183: callida et malitiosa juris interpretatio, id. Off. 1, 10, 33: liberalitas, crafty, calculating, Nep. Att. 11, 3: malitia inimici, Liv. 38, 44, 1: cunctatio, Suet. Tib. 24: saevitia, id. Dom. 11.—
      1. 2. Trop.: merx, of a woman, Plaut. Cist. 4, 2, 61.—Hence, adv.: callĭdē (in both signiff. of the adj. freq. and class.).
      2. 1. Skilfully, shrewdly, expertly, etc.: callide nosse aliquem, well, Plaut. As. 2, 2, 82: intellegere, Ter. And. 1, 2, 30: callide arguteque dicere, Cic. Or. 28, 98: dicere, id. de Or. 1, 20, 93: callide et perite versari, id. ib. 1, 11, 48: sine quo nihil satis caute, nihil satis callide agi posset, id. Caecin. 5, 15 al.—Comp., Tac. A. 6, 37.—Sup., Nep. Them. 1 fin.—
      3. 2. Cunningly, craflily, etc.: callide et facete exordiri rem, Plaut. Pers. 4, 1, 7: accedere, Cic. Fl. 10, 22: occultare vitia sua, Sall. J. 15, 3: callide et cum astu confiteri aliquid, Gell. 12, 12, 1.
GAF Gaffiot (2)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
Jump to
callĭdē Copy link
• callĭdē (callidus), à la façon de qqn qui s'y connaît ; habilement, adroitement : fecit perite et callide Cic. Verr. 2, 1, 97, il agit en homme d'expérience et exercé ; improbe, verum callide Cic. Verr. 2, 1, 141, de façon malhonnête, mais adroite ; istius omnia decreta peritissime et callidissime venditabat Cic. Verr. 2, 2, 135, il mettait en vente tous ses décrets de la manière la plus habile et la plus adroite ; callidius Cic. de Or. 2, 32, avec plus de savoir-faire || très bien, parfaitement : callide novisse aliquem Pl. As. 349, connaître parfaitement qqn ; intellegere aliquid Ter. Andr. 201, comprendre très bien qqch.
ⓘ

callĭdē: adverbial

callĭde: masc/neut voc sg

• callĭdus, a, um (calleo), qui s'y connaît
1. [en mauv. part.] rusé, roué, madré : considera, quis quem fraudasse dicatur ; Roscius Fannium !... callidum imperitus Cic. Com. 21, examine qui l'on nous présente comme l'auteur de la fraude et comme sa victime : Fannius victime de Roscius ! la ruse victime de l'inexpérience ! callida assentatio Cic. Læl. 99, flatterie habile (astucieuse)
2. [en bonne part] qui a le savoir-faire, l'expérience, habile : Chrysippus, homo versutus et callidus (versutos eos appello, quorum celeriter mens versatur, callidos autem, quorum tamquam manus opere, sic animus usu concaluit) Cic. Nat. 3, 25, Chrysippe, esprit souple et exercé (j'appelle versuti, souples, ceux dont l'intelligence se meut promptement ; callidi, exercés, ceux dont l'esprit s'est fait (s'est durci) par l'exercice, comme la main par le travail) ; [en parl. d'un orateur] Cic. Clu. 140 ; de Or. 1, 109 ; 1, 218 ; Br. 178, etc. ; [d'un général] Cic. Off. 1, 108 ; Nep. Hann. 5, 2 ; [en gén.] : homines prudentes natura, callidi usu, doctrina eruditi Cic. Scauro 24, gens que la nature a faits prudents, l'expérience avisés, la culture éclairés || callidissimo artificio Cic. Tusc. 1, 47, avec un art souverainement habile ; versutum et callidum factum Solonis Cic. Off. 1, 108, l'acte retors et habile de Solon
3. [constr.] : qui ad fraudem callidi sunt Cic. Clu. 183, ceux qui excellent dans la ruse ; in dicendo callidus Cic. Clu. 140, habile orateur ; rei militaris callidus Tac. H. 2, 32, habile dans la science militaire, cf. H. 4, 33 ; Ov. F. 1, 268 ; accendendis offensionibus callidi Tac. Ann. 2, 57, habiles à attiser les ressentiments || [avec inf.] Hor. O. 1, 10, 7 ; 3, 11, 4 ; Pers. 1, 118.