trans-fĕro Copy link Outline I. Lit.A. In gen.B. In partic.1. Botanical t. t., of plants, to transplant; to transfer by grafting ...2. To transfer by writing from one book into another; ...3. To carry along, carry in public, bear in triumph ...II. Trop.A. In gen., to convey, direct, transport ...B. In partic.1. To put off, postpone, defer, in respect of time2. Of speaking or writing.a. To translate into another languageb. To transfer to a secondary or figurative signification, ...c. Rhet. t. t.3. To apply, make use of4. To change, transform ⓘtrānslātē: adverbialtrānslāte: perf part pass masc/neut voc sg • trans-fĕro, tŭli, lātum (also written trālātum), ferre, v. a., to bear across; to carry or bring over; to convey over, transport, transfer (syn.: traduco, traicio). I. Lit. A. In gen.: cadum modo hinc a me huc cum vino transferam, Plaut. Stich. 5, 1, 7: hoc (simulacrum Dianae) translatum Carthaginem, Cic. Verr. 2, 4, 33, § 72: mustela catulos suos cottidie transfert mutatque sedem, Plin. 29, 4, 16, § 59: Caesar paulo ultra eum locum castra transtulit, Caes. B. C. 3, 66: castra trans Peneum, Liv. 42, 60, 3: castra Baetim, Auct. B. Alex. 60, 5: signa ex statione, Caes. B. C. 1, 60: signa, id. ib. 1, 74: ad se ornamenta ex his (hortis), Cic. Phil. 3, 12, 30: copias in Boeotiam, Just. 2, 14, 3.— Of personal objects: illinc huc transferetur virgo, Ter. Ad. 4, 7, 13: Naevius trans Alpes usque transfertur, Cic. Quint. 3, 12; cf.: ex hoc hominum numero in impiorum partem atque in parricidarum coetum ac numerum transferetis? id. Sull. 28, 77: o Venus ... vocantis Ture te multo Glycerae decoram Transfer in aedem, transport thyself, Hor. C. 1, 30, 4.— B. In partic. 1. Botanical t. t., of plants, to transplant; to transfer by grafting (syn. transero): semina, quae transferuntur e terrā in terram, Varr. R. R. 1, 39, 3; cf. id. ib. 1, 40, 4; Col. Arb. 1, 5; 20, 2: videndum quā ex arbore in quam transferatur, Varr. R. R. 1, 40, 5; 1, 41, 1: omnia translata meliora grandioraque fiunt, Plin. 19, 12, 60, § 183.— 2. To transfer by writing from one book into another; to copy, transcribe (syn. transcribo): litterae ... de tabulis in libros transferuntur, Cic. Verr. 2, 2, 77, § 189; so, rationes in tabulas, id. Rosc. Com. 3, 8: de tuo edicto in meum totidem verbis, id. Fam. 3, 8, 4: versus translati, Suet. Ner. 52.— 3. To carry along, carry in public, bear in triumph (rare): triduum triumphavit. Die primo arma tela signaque aerea et marmorea transtulit, Liv. 34, 52, 4: in eo triumpho XLIX. coronae aureae translatae sunt, id. 37, 58, 4: tantundem auri atque argenti in eo triumpho translatum, id. 39, 42, 4: transtulit in triumpho multa militaria signa spoliaque alia, id. 45, 43, 4: cum in triumpho Caesaris eborea oppida essent translata, Quint. 6, 3, 61.— II. Trop. A. In gen., to convey, direct, transport, transfer: in Celtiberiam bellum transferre, Caes. B. C. 1, 61: cum videat omne ad se bellum translatum, id. B. G. 7, 8; Liv. 3, 68, 13: concilium Lutetiam, Caes. B. G. 6, 3: disciplina in Britannia reperta atque inde in Galliam translata esse existimatur, id. ib. 6, 13: sed, si placet, sermonem alio transferamus, turn, direct, Cic. de Or. 1, 29, 133: translatos alio maerebis amores, Hor. Epod. 15, 23: amorem huc, Ter. Hec. 1, 2, 94: amorem In mares, Ov. M. 10, 84: similitudinem ab oculis ad animum, Cic. Off. 1, 4, 14: animum ad accusandum, id. Mur. 22, 46: quod ab Ennio positum in unā re transferri in multas potest, id. Off. 1, 16, 51: definitionem in aliam rem, id. Ac. 2, 14, 43: hoc idem transfero in magistratus, Cic. Verr. 2, 2, 51, § 126: nihil est enim, quod de suo genere in aliud genus transferri possit, id. Ac. 2, 16, 50: culpam in alios, id. Font. 4, 8; id. Att. 15, 28: transferendi in nos criminis causa, id. Sest. 38, 82: suscepere duo manipulares imperium populi Romani transferendum et transtulerunt, Tac. H. 1, 25: invidiam criminis, i. e. to avert from one's self, id. A. 2, 66: ut quisque obvius, quamvis leviter audita in alios transferunt, id. ib. 2, 82: in jus Latii nationes Alpium, id. ib. 15, 32: ad se Lacedaemonii arma, Just. 5, 1, 8; 38, 1, 8.—With se, to turn one's attention, devote one's self: se ad artes componendas, Cic. Brut. 12, 48: se ad album et rubricas, Quint. 12, 3, 11: se ad genus dicendi, Tac. Or. 19.—In eccl. Lat., to remove from the world without death: translatus in paradisum, Vulg. Ecclus. 44, 16; id. Heb. 11, 5.— B. In partic. 1. To put off, postpone, defer, in respect of time (syn.: differo, prolato): causa haec integra in proximum annum transferetur, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 9, 2: subito reliquit annum suum seseque in proximum annum transtulit, i. e. postponed his suit, Cic. Mil. 9, 24.— 2. Of speaking or writing. a. To translate into another language (cf.: verto, reddo, interpretor, exprimo): istum ego locum totidem verbis a Dicaearcho transtuli, Cic. Att. 6, 2, 3; cf.: si ad eorum cognitionem divina illa ingenia transferrem ... locos quidem quosdam transferam, et maxime ab iis quos modo nominavi, id. Fin. 1, 3, 7: analogia, quam proxime ex Graeco transferentes in Latinum proportionem vocaverunt, Quint. 1, 6, 3: qui haec ex Graeco transtulerunt, id. 2, 15, 21: volumina in linguam Latinam, Plin. 18, 3, 5, § 22: quod Cicero his verbis transfert, etc., Quint. 5, 11, 27: κατʼ ἀντίληψιν Latine ad verbum translatum non invenio, id. 7, 4, 4; 7, 4, 7: simul quae legentem fefellissent, transferentem fugere non possunt, Plin. Ep. 7, 9, 2.— b. To transfer to a secondary or figurative signification, to use figuratively or tropically: utemur verbis aut iis, quae propria sunt ... aut iis, quae transferuntur et quasi alieno in loco collocantur, Cic. de Or. 3, 37, 149; cf. Quint. 8, 6, 5 sq.; 9, 1, 4: cum verbum aliquod altius transfertur, Cic. Or. 25, 82: translata verba atque immutata. Translata dico, ut saepe jam, quae per similitudinem ab aliā re aut suavitatis aut inopiae causā transferuntur, id. ib. 27, 92: intexunt fabulas, verba apertius transferunt, id. ib. 19, 65.— c. Rhet. t. t.: translatum exordium est, quod aliud conficit, quam causae genus postulat, Cic. Inv. 1, 18, 26; cf. Quint. 4, 2, 71.— 3. To apply, make use of (for a new purpose, etc.): hoc animi vitium ad utilitatem non transferemus, Quint. 6, 2, 30; cf.: inde stellionum nomine in male translato, Plin. 30, 10, 27, § 89 Jan. (al. in maledictum; cf. 2. b. supra).— 4. To change, transform: omnia In species translata novas, Ov. M. 15, 420: civitas verterat se transtuleratque, Tac. H. 4, 11; cf.: cum ebur et robur in o litteram secundae syllabae transferunt, Quint. 1, 6, 22.
trānsfĕrō Copy link Outline 1 porter d'un lieu à un autre, transporter : on transportait les arbres ...2 transcrire, reporter : reporter du registre sur la copie, cf.3 [fig.]a) transporter ; transporter la guerre en Celtibérie, cf. rejeter une faute sur ...b) différer, reporter : Cæl. d.c) faire passer d'une langue dans une autre, traduire :d) faire passer un mot d'un emploi à un autre, employer métaphoriquement : ...e) exorde transposé, qui n'est pas celui que demande la cause, cf.f) changer, transformer : . ⓘtrānslātē: adverbialtrānslāte: perf part pass masc/neut voc sg • trānsfĕrō, tŭlī, lātum (et trālātum), ferre, tr., 1. porter d'un lieu à un autre, transporter : in fundum arbores transferebantur Cic. Domo 62, on transportait les arbres dans la propriété ; Nævius trans Alpes transfertur Cic. Quinct. 12, Nævius est transporté de l'autre côté dés Alpes ; castra transferre ultra aliquem locum Cæs. C. 3, 66, transporter son camp au-delà d'un certain lieu || déplacer : Spart. Hadr. 19 || transplanter : Varro R. 1, 39, 3, etc. || transporter = promener, montrer aux regards : Liv. 34, 52, 4 ; 37, 58, 4, etc. 2. transcrire, reporter : de tabulas in libros Cic. Verr. 2, 2, 189, reporter du registre sur la copie, cf. Cic. Fam. 3, 8, 4 3. [fig.] a) transporter ; bellum in Celtiberiam Cæs. C. 1, 61, transporter la guerre en Celtibérie, cf. Cæs. G. 7, 8, 5 ; culpam in alios Cic. Font. 8, rejeter une faute sur d'autres, cf. Cic. Sest. 82 ; definitionem in aliam rem Cic. Ac. 2, 43, appliquer une définition à un autre objet ; sermonem alio Cic. de Or. 1, 133, faire passer l'entretien sur un autre sujet ; hoc idem transfero in magistratus Cic. Verr. 2, 2, 126, j'en dis autant en ce qui concerne les magistratures ; animum ad accusandum Cic. Mur. 46 ; se ad artes componendas Cic. Br. 48, se mettre à accuser, à composer des traités ; nihil ab eo [Thucydide ] transferri potest ad forensem usum et publicum Cic. Or. 30, on ne peut rien tirer de lui (rien lui emprunter) qui serve aux besoins du barreau et de la tribune ; b) différer, reporter : Cæl. d. Cic. Fam. 8, 9, 2 ; Cic. Mil. 24 ; c) faire passer d'une langue dans une autre, traduire : Cic. Fin. 1, 7 ; Att. 6, 2, 3 ; Quint. 1, 6, 3, etc. ; d) faire passer un mot d'un emploi à un autre, employer métaphoriquement : Cic. de Or. 3, 149 ; Or. 92 ; 202, etc.; verbum tralatum Cic. de Or. 3, 161, mot employé méthaphoriquement ; e) translatum exordium Cic. Inv. 1, 26, exorde transposé, qui n'est pas celui que demande la cause, cf. Quint. 4, 2, 71 ; f) changer, transformer : Ov. M. 15, 420 ; Tac. H. 4, 11 ; Quint. 1, 6, 22.
transfero Copy link ⓘtrānslātē: adverbialtrānslāte: perf part pass masc/neut voc sg TRANSFERO fers, tuli, lâtum, ferre. [μεταφέρω, μεταίρω, μεταβιβάζω, μεταφράζω, μεθερμηνεύω] De loco in alium locum ferre. […] 🗁 Page Scan .
TRANSFĔRO Copy link ⓘtrānslātē: adverbialtrānslāte: perf part pass masc/neut voc sg TRANSFĔRO ↗Open in new tab (transfero)
translate Copy link Outline I. To render into another language1. verto or converto, ti, sum, 3 (most usu. expr.)2. transfĕro, 3, irr. (not so in Cic.)3. reddo, dĭdi, dĭtum, 3 (esp. of literal rendering)4. interprĕtor, 1II. To carry up to heavenIII. To remove a bishop to another see • translate: I. To render into another language: 1. verto or converto, ti, sum, 3 (most usu. expr.): to t. a book out of Greek into Latin, librum e Graeco in Latinum c., Cic. Off. 2, 24, extr.: so, Graeca in Latinum vertere, Quint. 10, 5, 2: Liv.: also, in Latinum sermonem convertere, Col. 1, 1, med.: (works) t.d from the Greek, de Graecis conversa, Cic. Fin. 1, 2, 6. [N.B.--Vertere alone may mean simply to paraphrase: Quint. 10, 5, 5, vertere orationes Latinas.] 2. transfĕro, 3, irr. (not so in Cic.): to t. anything from the Greek, aliquid ex Graeco tr., Quint. 2, 15, 21: to t. literally, ad verbum tr., id. 7, 4, 7: t.d works of Plato, libri Platonis translati, id. 10, 5, 2: Plin. (In Cic. Att. 6, 2, 2, istum locum totidem verbis a Dicaearcho transtuli, the sense is copied, transferred, not t.d.) 3. reddo, dĭdi, dĭtum, 3 (esp. of literal rendering): to t. word for word, verbum pro verbo r., Cic. Opt. Gen. 5, 14 (where this literal rendering is distinguished from the higher style of translation, nec converti ut interpres, sed ut orator ... non verbum pro verbo necesse habui reddere, sed genus omnium verborum vimque servavi): Hor. In same sense, verbum e verbo exprimere, Cic. Ac. 2, 10, 31. 4. interprĕtor, 1: v. to interpret. [N.B.--Not traduco: Kr.] Phr.: Cicero t.d the work for the use of people speaking Latin, Cicero eum librum Latinae consuetudini tradidit, Col. 12, pref. II. To carry up to heaven: tollo, 3 (in coelum): and in Vulg. transfero, 3, irr.: Heb. xi. 5. III. To remove a bishop to another see: best word perh. trādūco (trans.), 3: v. to transfer (2).
TRANSLATE Copy link • TRANSLATETo transfer, remove, Vid: To render into another language, vertere: convertere (general term): transferre (verbally): reddere (to render accurately): interpretari (to give the sense). To translate into Latin, in Latinum convertere; in Latinam linguam transferre; Latine reddere; Latinae consuetudini tradere: to translate from Greek into Latin, ex Graeco in Latinum sermonem vertere; Graeca in Latinum vertere; ex Graeco in Latinum convertere or transferre; (ad verbum) de Graecis exprimere (Cic.): to translate litterally, word for word, closely, verbum e verbo or de verbo exprimere; verbum pro verbo reddere; ad verbum transferre or exprimere; totidem verbis transferre or interpretari.