Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries
Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Highlight Strength 50%
Contents (7 entries · 37 senses)
L&S Lewis & Short (1)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
ⓘ

trāde: pres imperat act 2nd sg

• trādo (transdo, C. I. L. 1, 198, 54 and 58; Ter. Phorm. prol. 2, and most freq. in Cæs.; v. infra; cf. Neue, Formenl. 2, 734), dĭdi, dĭtum, 3 (in tmesi: transque dato endoque plorato, i. e. tradito et implorato, Vet. Lex ap. Fest. s. v. sub vos, p. 309 Müll.), v. a. [trans-do], to give up, hand over, deliver, transmit, surrender, consign (syn.: dedo, remitto).
  1. I. Lit.
    1. A. In gen.
          1. α. Form trado: ut amico traderem (thesaurum), Plaut. Trin. 1, 2, 143: mihi trade istuc (argentum), id. As. 3, 3, 99; id. Curc. 3, 15: aliquid in manum, id. Merc. 2, 2, 7: poculum alicui, Cic. Tusc. 1, 40, 96: aedem Castoris sartam tectam, Cic. Verr. 2, 1, 50, § 131: magistris traditi, id. Tusc. 3, 1, 2: pecuniam regiam quaestoribus, Liv. 24, 23, 3: pueros magistris, Ov. Am. 1, 13, 17: equos domitoribus, Cic. Off. 1, 26, 90: testamentum tibi legendum, Hor. S. 2, 5, 51: ademptus Hector Tradidit fessis leviora tolli Pergama Graiis, id. C. 2, 4, 11: miserat ad legatum Romanum, traditurum se urbem, Liv. 34, 29, 9: armis traditis, Caes. B. G. 1, 27; 2, 13: obsides, arma, perfugae traditi, id. ib. 1, 28: hunc ad carnificem. Plaut. Rud. 3, 6, 19: in pistrinum tradier, id. Most. 1, 1, 16: aliquem in custodiam vel in pistrinum, Cic. Q. Fr. 1, 2, 4, § 14: aliquem supplicio, Suet. Vit. 14: Augustus filiam suam equiti Romano tradere meditatus est, to give in marriage, Tac. A. 4, 40 med.—With acc. of place: ea quae in Insulā erat Achradinam tradita est, Liv. 24, 23, 4.—
          2. β. Form transdo: tot tropaea transdes, Att. ap. Non. 517, 26 (Trag. Rel. v. 366 Rib.): navem in fugam transdunt, id. ib. 155, 8 (Trag. Rel. v. 630 ib.): ut arma per manus necessario transderentur, Caes. B. C. 1, 68: per manus sevi ac picis transditas glebas, id. B. G. 7, 25; Hirt. B. G. 8, 15: sibi captivos transdi, Caes. B. C. 3, 71: neque se hostibus transdiderunt, id. B. G. 7, 77: se (alicui), id. ib. 7, 47; Hirt. B. G. 8, 43: se adversariis ad supplicium, Caes. B. C. 1, 76.—
    2. B. In partic.
      1. 1. Pregn., to deliver, commit, intrust, confide for shelter, protection, imprisonment, etc. (syn.: commendo, committo).
          1. α. Form trado: sic ei te commendavi et tradidi, Cic. Fam. 7, 17, 2: totum denique hominem tibi ita trado de manu, ut aiunt, in manum tuam, id. ib. 7, 5, 3: alicui se laudare et tradere, Hor. Ep. 1, 9, 3: hunc hominem velles si tradere, id. S. 1, 9, 47; id. Ep. 1, 18, 78: hos (obsides) Aeduis custodiendos tradit, Caes. B. G. 6, 4; Liv. 22, 22, 4: catenis ligatus traditur, id. 24, 45, 9: in tuam custodiam meque et meas spes trado, Plaut. Most. 2, 1, 59.—
          2. β. Form transdo: ab illo transditum initio et commendatum, Caes. B. C. 3, 57: sibi a Divitiaco transditus, id. B. G. 7, 39. —
      2. 2. To give up or surrender treacherously, to betray: causam tradere advorsariis, Ter. Phorm. 2, 1, 7: quos tradituros sperabas, vides judicare, Cic. Rosc. Am. 22, 61: tibi trado patriosque meosque Penates, Ov. M. 8, 91: ferisne paret populandas tradere terras? id. ib. 1, 249: tradimur, heu! Claud. in Rufin. 2, 261: Judas ausus magistrum tradere, Sedul. 2, 74.—
  2. II. Trop.
    1. A. In gen., to give up, surrender, hand over, deliver, intrust, etc.
          1. α. Form trado: et meam partem loquendi et tuam trado tibi, Plaut. As. 3, 1, 14: eo ego, quae mandata, amicus amicis tradam, id. Merc. 2, 3, 51: quae dicam trade memoriae, Cic. Rep. 6, 10, 10 (different from tradere memoriae, B. 2. b.): si liberam possessionem Galliae sibi tradidisset, Caes. B. G. 1, 44: Cingetorigi principatus atque imperium est traditum, id. ib. 6, 8.—Poet., with inf.: tristitiam et metus Tradam protervis in mare Creticum Portare ventis, Hor. C. 1, 26, 2.—
          2. β. Form transdo: summa imperii transditur Camulogeno Aulerco, Caes. B. G. 7, 57: Vergasillauno Arverno summa imperii transditur, id. ib. 7, 76.—
    2. B. In partic.
      1. 1. Pregn., with se, to give one's self up, to yield, surrender, or devote one's self to any thing: se totos voluptatibus, Cic. Lael. 23, 86: se quieti, id. Div. 1, 29, 61: se lacrimis ac tristitiae, Luccei. ap. Cic. Fam. 5, 14, 2: se studiis vel otio, Plin. Ep. 1, 9, 7: si se consiliis ejus (rex) tradidisset, Flor. 2, 8, 6: se in studium aliquod quietum, Cic. Inv. 1, 3, 4: se in disciplinam alicujus, id. Phil. 2, 2, 3; cf.: cogitationibus suis traditus, Sen. Ep. 9, 16.—
      2. 2. To make over, transmit, as an inheritance; to leave behind, bequeath (syn. lēgo): qui in morte regnum Hieroni tradidit, Plaut. Men. 2, 3, 59: inimicitias posteris, Anton. ap. Cic. Att. 14, 13, A, 3: consuetudo a majoribus tradita, Cic. Div. 2, 72, 150: morbi per successiones traduntur, Plin. Ep. 1, 12, 4: traduntque metus. Sil. 4, 32: traditumque inde fertur, ut in senatum vocarentur, it is said that this was the origin of the custom, Liv. 2, 1, 11.—
        1. b. To hand down or transmit to posterity by written communication; to relate, narrate, recount: quarum nomina multi poëtae memoriae tradiderunt, Cic. Inv. 2, 1, 3: pugnae memoriam posteris, Liv. 8, 10, 8: cujus (Socratis) ingenium variosque sermones immortalitati scriptis suis Plato tradidit, Cic. de Or. 3, 16, 60: qualia permulta historia tradidit, id. Div. 1, 53, 121: aliquid posteris, Plin. Ep. 6, 16, 1: tradit Fabius Pictor in Annalibus suis, hirundinem, etc., Plin. 10, 24, 34, § 71: ipsum regem tradunt ... operatum his sacris se abdidisse, Liv. 1, 31, 8.—Esp., pass. pers. or impers., it is said, is recorded, they say, etc.: qui (Aristides) unus omnium justissimus fuisse traditur, Cic. Sest. 67, 141: cujus (Lycurgi) temporibus Homerus etiam fuisse traditur. id. Tusc. 5, 3, 7: nec traditur certum, nec interpretatio est facilis, Liv. 2, 8, 8; cf. id. 9, 28, 5: sic enim est traditum, Cic. Leg. 1, 1, 3; cf.: hoc posteris memoriae traditum iri, Aequos et Volscos, etc., Liv. 3, 67, 1: Galbam, Africanum, Laelium doctos fuisse traditum est, Cic. Tusc. 1, 3, 5: ut Isocratem dixisse traditum est, id. Brut. 56, 204: unguenta quis primus invenerit, non traditur, Plin. 13, 1, 1, § 2: de hoc constantius traditur, Front. Aquaed. 7; cf.: traditur memoriae, with subj.-clause, Liv. 5, 21, 16. —
      3. 3. To deliver by teaching; to propose, propound, teach any thing (syn. praecipio).
          1. α. Form trado: ea, quae dialectici nunc tradunt et docent, Cic. Fin. 4, 4, 9: elementa loquendi, id. Ac. 2, 28, 92: praecepta dicendi, id. de Or. 1, 18, 84: optimarum artium vias meis civibus, id. Div. 2, 1, 1: aliquid artificio et viă, id. Fin. 4, 4, 10: haec subtilius, id. ib. 1, 9, 31: aliquid, Caes. B. G. 7, 22: virtutem hominibus, Cic. de Or. 1, 58, 247: eodem tempore tradi omnia et percipi possint, Quint. 1, 12, 1: nec tamquam tradita sed tamquam innata, id. 7, 10, 14: praecepta, Sen. Ep. 40, 3.—Absol.: si qua est in his culpa, tradentis (i.e. magistri) est, Quint. 3, 6, 59.—
          2. β. Form transdo: multa praeterea de sideribus atque eorum motu ... disputant et juventuti transdunt, Caes. B. G. 6, 14: Minervam operum atque artificiorum initia transdere, id. ib. 6, 17.—
      4. 4. Aliquid oblivioni, to forget utterly (late Lat.): omnes justitiae ejus oblivioni tradentur, Vulg. Ezech. 33, 13; Greg. Mag. in Job, 25, 8.
GAF Gaffiot (1)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
ⓘ

trāde: pres imperat act 2nd sg

• trādō (trānsdō), dĭdi, dĭtum, ĕre, tr.,
1. faire passer à un autre, transmettre, remettre : quæ acceperant, tradere Cic. Verr. 2, 4, 140, faire la remise [aux suivants] des objets qu'ils avaient reçus en garde ; poculum alicui Cic. Tusc. 1, 96, faire passer la coupe à qqn ; alicui hereditatem Cic. Off. 1, 121 ; Verr. 2, 2, 59, transmettre à qqn un héritage ; alicui omnia bona utenda ac possidenda Cic. Verr. 2, 2, 46, transmettre à qqn [par testament] la jouissance et la possession de tous ses biens || filiam suam alicui Tac. Ann. 4, 40, donner sa fille en mariage à qqn ; per manus traditæ glæbæ Cæs. G. 7, 25, 2, glèbes passées de mains en mains, cf. Cæs. C. 1, 68
2. [fig.] remettre :
  1. a) confier : aliquem alicui Cic. Fam. 7, 17, 2 ; Cæs. G. 7, 39, confier (recommander) qqn à qqn ; totum hominem tibi ita trado « de manu ut aiunt, in manum » Cic. Fam. 7, 5, 3, je te le confie totalement, comme on dit, de la main à la main ; obsides Æduis custodiendos Cæs. G. 6, 4, confier aux Éduens la garde des otages, cf. Cic. Tusc. 3, 13 ; te in disciplinam meam tradideras Cic. Phil. 2, 3, tu t'étais mis sous ma discipline, ma direction || imperium navium legato populi Romani ademisti, Syracusano tradidisti Cic. Verr. 2, 5, 137, tu as enlevé à un légat du peuple romain le commandement des navires et tu l'as confié à un Syracusain ; cui res publica traditur sustinenda Cic. Mur. 3, à qui est confié le soin de soutenir l'État ; aliquid memoriæ Cic. Rep. 6, 10, confier qqch. à sa mémoire ;
  2. b) livrer : obsides, arma Cæs. G. 1, 28, livrer des otages, ses armes ; alicui liberam possessionem Galliæ Cæs. G. 1, 44, 13, abandonner à qqn la libre possession de la Gaule ; aliquem adversariis ad supplicium Cæs. C. 1, 76, 1, livrer qqn à ses adversaires pour être supplicié ; servum in custodiam, in pistrinum Cic. Q. 1, 2, 14, livrer un esclave pour être emprisonné, faire emprisonner un esclave, le faire envoyer dans un moulin ; alicui imperium Cæs. G. 6, 8, 9, livrer, remettre à qqn le pouvoir || [poét.] metus tradam... portare ventis Hor. O. 1, 26, 2, je confierai aux vents la mission d'emporter les craintes... ;
  3. c) abandonner, laisser à la merci : alicujus audaciæ socios Cic. Verr. 2, 3, 24, abandonner les alliés à l'audace de qqn, cf. Cic. Clu. 195 ; Domo 113 ; feris populandas terras Ov. M. 1, 249, abandonner la terre aux ravages des animaux ;
  4. d) [av. le réfléchi] se donner, se livrer, s'adonner : se quieti Cic. Div. 1, 61, se livrer au sommeil, cf. Cic. Læl. 86 ; se in studium Cic. Inv. 1, 4, se donner à une étude || se totum Philoni Cic. Br. 306, se donner tout entier à Philon [être tout à ses leçons]
3. transmettre oralement ou par écrit : signa, qualia permulta historia tradidit Cic. Div. 1, 121, des signes, comme l'histoire nous en a transmis en très grand nombre ; pugnæ memoriam posteris tradere Liv. 8, 10, 8, transmettre à la postérité le souvenir d'un combat ; ita nobis majores nostri tradiderunt Cic. Nat. 3, 9, telle est la tradition qui nous vient de nos ancêtres : nobis poetæ tradiderunt [avec prop. inf.] Cic. Amer. 66, les poètes nous ont transmis la tradition que, cf. Liv. 1, 31, 8 ; Plin. 10, 71 || [surtout au passif pers. ou impers.] on raconte, on rapporte : Aristides unus omnium justissimus fuisse traditur Cic. Sest. 141, Aristide fut par excellence le plus juste de tous les hommes, suivant la tradition, cf. Cic. Amer. 70 ; Tusc. 5, 7 ; utrumque traditur Liv. 9, 28, 5, les deux versions (traditions) existent, cf. Liv. 2, 8, 8 ; sic est traditum Cic. Leg. 1, 3, telle est la tradition ; eodem modo de utraque re traditum nobis est Cic. Cæc. 96, sur les deux points la tradition [de droit] qui nous a été transmise est la même ; traditum est avec prop. inf. Cic. Tusc. 1, 5, la tradition est que, on rapporte que, cf. Cic. Br. 204 ; de même traditur memoriæ Liv. 5, 21, 16, et traditur seul Liv. 1, 55, 3
4. transmettre, enseigner : præcepta dicendi Cic. de Or. 1, 84, enseigner l'art de parler, cf. Cic. Ac. 2, 92 ; Div. 2, 1 ; Fin. 1, 14 ; etc.; Cæs. G. 7, 22, 1 ; (culpa) tradentis est Quint. 3, 6, 59, (la faute) en est au maître.
GES Gesner (1)
Source
Source & Attribution
Johann Matthias Gesner, Novus Linguae et Eruditionis Romanae Thesaurus (1749). Transcribed by the team of Dr. Wilhelm Kühlmann from Heidelberg University; accessed via latin-dict.github.io.
trado Copy link
ⓘ

trāde: pres imperat act 2nd sg

TRÂDO didi, ditum, ere. [παραδίδωμι, μεταδίδωμι] Est velut Transdere (vt nonnunquam scriptum inuenitur, quod suo loco monemus) siue dando transferre, atque adeo paullo plus quam dare, porrigere. […]
Page Scan
.
FOR Forcellini (1)
Source
Source & Attribution
Egidio Forcellini, Totius Latinitatis Lexicon. Digital entries displayed from lexica.linguax.com, maintained by Godmy. All credit belongs to the respective authors and contributors.
S&H Smith & Hall (2)
Source
Source & Attribution
Digitized by Distributed Proofreaders from William Smith and Theophilus D. Hall, A Copious and Critical English-Latin Dictionary (1871), and generously placed into the public domain.
Jump to
• trade:
      1. 1. mercātūra: wholesale t., m. magna et copiosa, Cic. Off. 1, 42., 151: retail t., m. tenuis, ib.
      2. 2. commercium (commercial intercourse): Sall. Jug. 18, 6: they first carried on a t. in frankincense, c. thuris primi fecere, Plin. 12, 14, 30.
      3. 3. mercātus, ūs: Cic. Phil. 2, 3, 6: v. traffic.
      4. 4. nĕgōtium, nĕgōtia, pl. (of money-lenders): v. business. Phr.: I am in business and driving a thriving t., rem gero et lucrum facio, Plaut. Pers. 4, 3, 34: to carry on a t. in anything, vendo, vendito (v. sell): free t., *liberum commercium: whither all used to resort for purposes of t., quo omnes cum mercibus commeabant, Cic. Manil. 18, fin.: merchants carry on t. with them, ad eos mercatores commeant, Caes. B. G. 1, 1: v. traffic. T. (opp. to a profession), sordida ars, Cic. Off. 1, 42, 150. T.-*mark, *nota mercibus impressa.
• trade (v.):
      1. 1. mercaturas facio (of many): Cic. Verr. 5, 28, 72.
      2. 2. mercor, 1: Plaut. Merc. prol. 82.
      3. 3. commercor, 1: to t. in weapons., tela c., Sall. Jug. 66: Plaut.
      4. 4. nĕgōtior (to carry on a banking business in the provinces): also gen.: for the purpose of t.ing, negotiandi causa, Liv. 32, 29: v. trade (subs.). T.ing vessel: navis oneraria, Caes.: Liv.
R&A Riddle & Arnold (1)
Source
Source & Attribution
J. E. Riddle and T. K. Arnold, A Copious and Critical English-Latin Lexicon. Data retrieved from FergusJPWalsh/riddle-arnold under a CC BY-SA 4.0 license.
TRADE Copy link
• TRADE
1. s. mercatura (especially of the merchant): mercatio (commercial transaction, buying and selling, Gell., 3, 3): negotium, or, plur., negotia (the business which anybody carries on, especially as corn-merchant or money-lender): commercium (commercial intercourse, Sall., Jug., 18, 6; Plin., 33, 1, 3; with anything, alicujus rei, Plin., 12, 14, 30; then also = freedom of trade). Wholesale trade, mercatura magna et copiosa: retail trade, mercatura tenuis. To carry on a trade, rem gerere: rem gerere et lucrum facere (of a lucrative business): mercaturam or (of several) mercaturas facere (especially of foreign trade): negotiari (by buying and selling; of money-lenders, corn-factors, etc.): to carry on a trade in anything, vendere or venditare aliquid: commercium alicujus rei facere (e.g., turis, Plin.). To carry on a large wholesale trade, mercaturam facere magnam et copiosam. To go to Tarentum for purposes of trade, abire Tarentum ad mercaturam: the spirit of trade, mercandi studium or cupiditas (Vid: Cic., De Rep., 2, 47): quaestus studium (desire of gain): the Roman merchants carry on a trade with Gaul, Romani mercatores ad Gallos commeant.
2. v. Vid: “to carry on a trade,” in the preceding word.