sŭbĭgo Copy link Outline I. Lit.B. In gen., to turn up from beneath, to break up ...II. Trop.A. To put down, overcome, conquer, subjugate ...2. To bring, incite, impel; to force, ...B. To cultivate, of the mind; ... ⓘsŭbĭgō: pres ind act 1st sg • sŭbĭgo, ēgi, actum, 3 (sūbĭgĭt, scanned with u long, Cic. poët. Div. 1, 47, 106), v. a. [sub-ago], to bring under, get under; bring or get up, or up to any place. I. Lit. (mostly poet.): sues antequam aestus incipiat, subigunt in umbrosum locum, Varr. R. R. 2, 4, 6: qui adverso flumine lembum Remigiis subigit, i. e. rows up stream, Verg. G. 1, 202: naves ad castellum, Liv. 26, 7: classem ad moenia, Sil. 15, 218: saxum contra ardua montis, id. 13, 610: frondosum apicem ad sidera, id. 17, 641 et saep.: celsos sonipedes ocius subigit jugo, brings under the yoke, Sen. Hippol. 1002.—In mal. part.: ancillam, i. e. to lie with, Aus. Epigr. 142; cf. Suet. Caes. 49.— B. In gen., to turn up from beneath, to break up, dig up, plough, cultivate; to work, knead; to rub down, sharpen, whet; to tame, break (class.; syn. domo): terram ferro, Cic. Leg. 2, 18, 45 fin.: locum subigere oportet bene: ubi erit subactus, areas facito, to turn over and over, turn up, Cato, R. R. 161, 1: segetes aratris, Cic. Fragm. ap. Non. 401, 9: agrum bipalio, Col. 3, 5, 3: glebas, Cic. Agr. 2, 31, 84: vomere terram, Ov. M. 11, 31: arva, Verg. G. 1, 125.—Poet.: ratem conto, to work, move, Verg. A. 6, 302: pontum remis, i. e. to plough, furrow, Val. Fl. 1, 471: farinam in mortarium indito, aquae paulatim addito subigitoque pulchre: ubi bene subegeris, defingito, knead it thoroughly, Cato, R. R. 74; so, corium pilis, id. ib. 18, 7: harenam argillae usque ad lentorem, id. ap. Plin. 17, 14, 24, § 111: panem, Plin. 18, 11, 27, § 105: aliquid oleo, id. 32, 10, 44, § 126: digitis opus, Ov. M. 6, 20: subigunt in cote secures, i. e. sharpen, Verg. A. 7, 627: pressa manu (pecudum) terga, to rub down, Col. 6, 30, 1: (beluam) facilem ad subigendum frenat, easy to be tamed, Cic. Rep. 2, 40, 67; cf. vitulos, Col. 6, 2, 1: ubera, Vulg. Ezech. 23, 3.— II. Trop. A. To put down, overcome, conquer, subjugate, subject, subdue, etc. (freq. in prose and poetry): plerique omnes subiguntur sub suum judicium, Naev. Bell. Pan. Fr. Inc. 7 (p. 18 Vahl.): Persas, Paphlagonas ... subegit solus, Plaut. Curc. 3, 78: tertiam partem orbis terrarum, Cic. Rosc. Am. 36, 103: quos armis subegimus, id. Balb. 10, 25: Gallia devicta et subacta, Hirt. B. G. 8, 46: urbes atque nationes, Sall. C. 2, 2: totam inter Alpes fretumque Italiam armis, Flor. 1, 26, 9: Africam, Val. Max. 6, 9, 14; Just. 30, 3, 9: poëtae consuetudine subigere aures populi debent, Varr. L. L. 9, 11, 130: nos in deditionem, Curt. 7, 7, 38: vitulos, to break in, Col. 6, 2: bos subactus, id. 6, 3.—Plur. subst.: victi ac subacti, Cic. Font. 16, 36.—Absol.: mors amici subigit, Att. ap. Non. 2, 22.—In mal. part. (cf. signif. I.): Gallias Caesar subegit, Nicomedes Caesarem, Poët. ap. Suet. Caes. 49.— 2. To bring, incite, impel; to force, compel, constrain to any thing; constr. with ut, ad, or in aliquid; rarely with inf.: subegi, fenore argentum ab danistā ut sumeret, Plaut. Most. 3, 3, 14: tu me numquam subiges, redditum ut reddam tibi, id. Curc. 4, 3, 8: subigor, ut, etc., id. Trin. 4, 2, 6; cf.: nec subigi queantur, ut, etc., id. Pers. 2, 2, 12: ut ederet socios, subigi non potuit, Tac. A. 2, 40: egestate stipendii ad deditionem subigi, id. H. 3, 8: ad deditionem Volscos, Liv. 6, 2: hostes ad deditionem, id. 9, 41; 9, 1: urbes metu subactae in dicionem, id. 28, 43: hostes fame in deditionem, Curt. 7, 7, 18: vis subegit verum fateri, Plaut. Truc. 4, 3, 9: Tarquiniensem metu subegerat frumentum exercitui praebere, Liv. 9, 41: subegit socios ignotae linquere terrae, Verg. A. 5, 794: ambitio multos mortalis falsos fieri subegit, Sall. C. 10, 5: injuria te subegit decernere, etc., id. ib. 51, 18; cf. Tac. A. 1, 39: insidiis subactus, Verg. A. 12, 494.— B. (Acc. to I. B.) To cultivate, of the mind; to train, discipline (very rare): subacto mihi ingenio opus est, ut agro non semel arato sed novato et iterato, etc., Cic. de Or. 2, 30, 131: subacti atque durati bellis, Liv. 42, 52.
Sŭbĭgus Copy link ⓘSŭbĭgō: masc abl/dat sg • Sŭbĭgus, i, m. [subigo, I.], the tutelary god of the wedding-night, Aug. Civ. Dei, 6, 9.
sŭbĭgō Copy link Outline 1 pousser vers le haut [de bas en haut], faire avancer : faire ...2 [fig.] pousser de force, contraindre :a) forcer à se rendre ; poussé à bout par la perfidie ; ...b) forcer qqn à ; forcer qqn à décréter..., cf.3 soumettre, réduire, assujettir, subjuguer :4 remuer en dessous le sol, le travailler en soulevant la terre, [d'où] ... ⓘsŭbĭgō: pres ind act 1st sg • sŭbĭgō, ēgī, āctum, ĕre (sub et ago), tr., 1. pousser vers le haut [de bas en haut], faire avancer : adverso flumine lembum Virg. G. 1, 202, faire avancer une barque contre le courant ; naves subigi ad castellum jussit Liv. 26, 7, 9, il fit remonter les bateaux jusqu'au fort 2. [fig.] pousser de force, contraindre : a) ad deditionem Liv. 6, 2, 13 ; 9, 1, 4, etc. ; in deditionem Liv. 28, 43, 15 ; Curt. 7, 7, 18, forcer à se rendre ; insidiis subactus Virg. En. 12, 494, poussé à bout par la perfidie ; simili inopia subacti Cæs. G. 7, 77, 12, sous la contrainte d'une pareille disette ; b) aliquem, ut Pl. Curc. 540, etc. ; Tac. Ann. 2, 40, forcer qqn à ; aliquem decernere... Sall. C. 51, 18, forcer qqn à décréter..., cf. Sall. C. 10, 5 ; Pl. Truc. 783 ; Virg. En. 5, 794 ; Liv. 9, 41 3. soumettre, réduire, assujettir, subjuguer : Cic. Amer. 103 ; Balbo 25 ; Font. 36 ; Sall. C. 2, 2 4. remuer en dessous le sol, le travailler en soulevant la terre, [d'où] retourner, travailler, ameublir : Lucr. 5, 211 ; Cic. Agr. 2, 84 ; Leg. 2, 45 ; Virg. G. 1, 125 || panem Plin. 18, 105, pétrir le pain, cf. Cato Agr. 74 || [poét.] digitis opus Ov. M. 6, 20, lisser l'ouvrage avec ses doigts [en filant] ; in cote secures Virg. En. 7, 627, aiguiser les haches sur une pierre || [fig.] façonner, discipliner : Cic. de Or. 2, 131 ; subacti atque durati bellis Liv. 42, 52, 10, formés et endurcis par les guerres.
subigo Copy link ⓘsŭbĭgō: pres ind act 1st sg SVBIGO êgi, actum, ere. [ἀναγχάζω, βιάζομαι] Ex Sub et Ago compositum, significat sub suam potestatem agere, Cogere. […] 🗁 Page Scan .
subigus Copy link ⓘSŭbĭgō: masc abl/dat sg SVBIGVS i. m. Deus adesse sponsis prima nocte connubii creditus; de quo August. de Ciu. Dei 6, 9.