sto Copy link Outline I. Lit.A. In gen.B. In partic.1. Pregn., to stand firm or immovable; to last ...2. To remain, tarry, linger any where3. In milit. lang.a. To stand in the ranks or under arms ...b. Pregn., to stand firm in fight, stand one's ground ...c. Transf., of a battle, to last, hold out ...4. Nautical t. t., to lie, to lie or ride at anchor ...5. Of servants, to stand, wait, attend ...6. Of buildings, cities, etc., to stand finished ...7. Of the countenance, to be unmoved, ...8. To stand up, stand upright, stand on end; to bristle up ...9. With abl., to stand out with, be thick with ...II. Trop.A. In gen., to standB. In partic.1. Pregn., to stand one's ground, stand firm ...b. c. Stare in aliquā re, simply aliquā re ...(a). In aliquā re(b). With abl.(g). With dat.(d). Stat sententia, aliquid, or, impersonally, statd. In aliquā re, or simply aliquā re, ...2. In theatr. lang., of plays and actors, ...3. Stare, ab, cum, or pro aliquo, or aliquā re ...4. Stare per aliquem, to stand to one's account ...(a). With quin(b). With quominus(g). With ne5. Of price, to stand one in, to come to ... ⓘstandī | que: gerundive masc/neut gen sg · gerundive masc nom/voc pl • sto, stĕti, stătum, 1 (scanned stĕtĕrunt, Verg. A. 2, 774; 3, 48; Ov. H. 7, 166; Prop. 2, 8, 10), v. n. [root sta-; Sanscr. sthā, sthalam, locus; Gr. στα-, ἵστημι, to set, place; στατήρ, weight; O. H. Germ. stām; Goth. standa; Engl. stand], to stand, in opposition to sitting, walking, or lying prostrate, to stand still, remain standing, stand upright. I. Lit. A. In gen.: hos quos videtis stare hic captivos duos, Illi qui astant, hi stant ambo, non sedent, Plaut. Capt. prol. 1 sq.; cf.: cum virgo staret et Caecilia in sellā sederet, Cic. Div. 1, 46, 104: si iste ibit, ito: stabit, astato simul, Plaut. Ps. 3, 2, 74: abi intro, noli stare, id. Mil. 4, 3, 36; so (opp. ire) id. Merc. 3, 3, 21; id. Mil. 4, 2, 95; 4, 9, 10; id. Pers. 3, 3, 43; 4, 4, 50; Ter. Eun. 3, 2, 6; 3, 2, 12: i: quid stas, lapis? id. Heaut. 4, 7, 3: ante aedes, Plaut. Am. 2, 1, 56; 1, 1, 250; 2, 2, 35; id. Truc. 2, 3, 14: ante ostium, Ter. Eun. 5, 2, 4; id. And. 3, 1, 17; id. Hec. 3, 4, 14; 5, 4, 14: ante oculos, Ov. Am. 1, 5, 17: ad januam, Cic. de Or. 2, 86, 353: ad undam, Verg. G. 4, 356: orantem juxta, Stat. Th. 11, 618: hic foris, Plaut. Men. 2, 3, 12: hinc procul, Ter. Hec. 4, 3, 1: propter in occulto, Cic. Clu. 28, 78; cf.: qui proximi steterant, Caes. B. G. 5, 35, 3: propius, Hor. A. P. 361: sta ilico, Ter. Phorm. 1, 4, 18: qui frequentissimi in gradibus concordiae steterunt, Cic. Phil. 7, 8, 21: stans pede in uno, Hor. S. 1, 4, 10 et saep.—Of things: ita statim stant signa, Plaut. Am. 1, 1, 120: quorum statuae steterunt in Rostris, Cic. Phil. 9, 2, 4: statua, id. Div. 1, 34, 75: signa ad impluvium, ad valvas Junonis, Cic. Verr. 2, 1, 23, § 61: stabat acuta silex, Verg. A. 8, 233: columna, Hor. C. 1, 35, 14: cerea effigies, id. S. 1, 8, 32; cf. poet.: aeneus ut stes, id. ib. 2, 3, 183.— Pass. impers.: Ps. Statur hic ad hunc modum. Sim. Statum vide hominis, Plaut. Ps. 1, 5, 44: Gn. Quid agitur? Pa. Statur, Ter. Eun. 2, 2, 40: confecto munerum cursu moriar stando, Amm. 24, 3, 7.—Prov.: inter sacrum saxumque sto, nec quid faciam scio, i.e. I am in a pinch, Plaut. Capt. 3, 4, 84; v. sacrum.— B. In partic. 1. Pregn., to stand firm or immovable; to last, remain, continue: cui nec arae patriae domi stant; fractae et disjectae jacent, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (Trag. v. 115 Vahl.): nec domus ulla nec urbs stare poterit, Cic. Lael. 7, 23: stantibus Hierosolymis, id. Fl. 28, 69: ut praeter spem stare muros viderunt, Liv. 38, 5: urbem innoxiam stare incolumem pati, id. 31, 31, 15: hasta, quae radice novā, non ferro stabat adacto, stuck fast, remained fixed, Ov. M. 15, 562: missum stetit inguine ferrum, id. ib. 5, 132; cf. id. ib. 5, 34; 8, 415: stat glacies iners, Hor. C. 2, 9, 5: aquae, Ov. M. 4, 732: longā stare senectā, Sil. 3, 94: cornus stetit inter tempora frontis, id. 4, 142.— 2. To remain, tarry, linger any where (cf. moror): paulisper stetimus in illā ganearum tuarum nidore atque fumo, Cic. Pis. 6, 13: hos quos video volitare in foro, quos stare ad curiam, id. Cat. 2, 3, 5: cur non aut stantem comprehenderint, aut fugientem consecuti sint, remaining in the city, id. Cael, 28, 67; so (opp. fugio), id. Tusc. 2, 23, 54: cum gladiis in conspectu senatus, id. Phil. 2, 4, 8: qui domi stare non poterant, id. Fl. 6, 13: (meretrix) olente in fornice stans, Hor. S. 1, 2, 30; cf. Ov. Am. 1, 10, 21; Juv. 10, 239; cf. of minerals not attracted by the magnet: pondere enim fretae partim stant, quod genus aurum, Lucr. 6, 1058. — 3. In milit. lang. a. To stand in the ranks or under arms, to fight: quisque uti steterat, jacet obtinetque ordinem, Plaut. Am. 1, 1, 86: ut sustinere corpora plerique nequeuntes arma sua quisque stantes incumberet, Sall. ap. Serv. Verg. A. 9, 229 (H. 3, 72 Dietsch): cum milites a mane diei jejuni sub armis stetissent defatigati, Auct. B. Afr. 42, 3: primo haud impari stetere acie, Liv. 26, 44: in Asia totius Asiae steterunt vires, id. 37, 58: in acie, Auct. B. Hisp. 28 fin.: pars acie stabat, Auct. B. Afr. 51, 6: stetit acies in armis, Sen. Phoen. 389; cf.: stetit ordine certo Infelix acies, Luc. 7, 2, 16.— b. Pregn., to stand firm in fight, stand one's ground, maintain the contest (opp. abjecto scuto fugere), Cic. Tusc. 2, 23, 54; cf.: in acie stare ac pugnare (opp. in castra refugere), Liv. 22, 60, 25: Tarquiniensis, novus hostis non stetit solum, sed etiam ab suā parte Romanum pepulit, id. 2, 6, 11: comminus, Caes. B. C. 1, 47: inque gradu stetimus, certi non cedere, Ov. M. 9, 43; cf.: contra leonem, Spart. Carac. 5.— c. Transf., of a battle, to last, hold out, continue (a favorite expression of Livy): ibi aliquamdiu atrox pugna stetit, Liv. 29, 2: diu pugna neutro inclinata stetit, id. 27, 2: ita anceps dicitur certamen stetisse, id. 8, 38: primo stetit ambiguā spe pugna, id. 7, 7.— 4. Nautical t. t., to lie, to lie or ride at anchor: ante hostium portus in salo stare, Liv. 37, 16; Auct. B. Afr. 62: naves regiae in sinu Maliaco, Liv. 36, 20: classis instructa in portu, id. 37, 11: classis in salo ad Leptim, Auct. B. Afr. 62, 4: litore puppes, Verg. A. 6, 901.— 5. Of servants, to stand, wait, attend (very rare): neque pueri eximiā facie stabant, C. Gracch. ap. Gell. 15, 12, 2: sto exspectans, si quid mihi imperent, Ter. Eun. 3, 5, 46: ad cyathum et vinum, Suet. Caes. 49; cf.: ad pedes, id. Galb. 22.— 6. Of buildings, cities, etc., to stand finished, be erected (mostly poet.): intra annum nova urbs stetit, Liv. 6, 4, 6: jam stabant Thebae, Ov. M. 3, 131: moenia jam stabant, id. F. 3, 181: stet Capitolium Fulgens, Hor. C. 3, 3, 42: aedificant muros ... Stabat opus, Ov. M. 11, 205: jam stare ratem, Val. Fl. 1, 96.— 7. Of the countenance, to be unmoved, to be at rest (poet.): stat num quam facies, Luc. 5, 214: stant ora metu, are rigid, Val. Fl. 4, 639; cf.: cur ad patrios non stant tua lumina vultus, Stat. Th. 10, 693.— 8. To stand up, stand upright, stand on end; to bristle up, stiffen, etc. (poet. and in post-Aug. prose): papillae, Lucil. ap. Non. 391, 26: mammae, Plin. 28, 19, 77, § 249: steterunt comae, Verg. A. 2, 774; 3, 48; Ov. M. 7, 631; cf. id. ib. 10, 425: crines fulvi pulvere, Stat. Th. 3, 326: setae, Ov. M. 8, 286: in vertice cristae, id. ib. 6, 672: aristae, id. ib. 10, 655: stantes oculi, prominent, Ov. F. 6, 133: oculis rigentibus et genis stantibus, fixed, Plin. 23, 1, 24, § 49. —In mal. part., Mart. 3, 73, 2; App. M. 2, p. 117, 39; Auct. Priap. 75, 2.—Rarely of fluids, to coagulate, stiffen: sanguis stetit, Sen. Oedip. 585.— 9. With abl., to stand out with, be thick with, full of any thing (mostly poet.): stant pulvere campi, Enn. ap. Porphyr. ad Hor. C. 1, 9, 1 (Ann. v. 592 Vahl.): cupressi Stant rectis foliis, id. ap. Philarg. ad Verg. G. 2, 444 (Ann. v. 268 ib.): stat sentibu' fundus, Lucil. ap. Don. Ter. And. 4, 2, 16; Titin. ap. Non. 391, 21; so, ager sentibus, Caecil. ib. 391, 23: vides ut altā stet nive candidum Soracte, Hor. C. 1, 9, 1: caelum caligine stat, Sisenn. ap. Non. 392, 8: pulvere caelum, Verg. A. 12, 408: pulvereo globo astra, Stat. Th. 7, 124: stant lumina (Charontis) flammā, Verg. A. 6, 300: stant pulvere Syrtes, Claud. Laud. Stil. 1, 257. II. Trop. A. In gen., to stand: mentes, rectae quae stare solebant, Enn. ap. Cic. Sen. 6, 16 (Ann. v. 208 Vahl.): stetisse ipsum in fastigio eloquentiae, Quint. 12, 1, 20.— B. In partic. 1. Pregn., to stand one's ground, stand firm or unshaken; to endure, persevere, persist, abide, continue: moribus antiquis res stat Romana virisque, Enn. ap. Aug. Civ. Dei, 2, 21 (Ann. v. 492 Vahl.): disciplinam militarem, quā stetit ad hanc diem Romana res, solvisti, Liv. 8, 7: res publica staret, Cic. Phil. 2, 10, 24; cf. id. Cat. 2, 10, 21: stante urbe et curiā, id. Planc. 29, 71: ut eo neglecto civitas stare non possit, id. Cael. 1, 1: utinam res publica stetisset, quo coeperat statu, id. Off. 2, 1, 3: qui illam (rem publicam) cadere posse stante me non putārant, id. Fam. 6, 6, 2: ut stante re publicā facere solebamus, id. Off. 2, 1, 3: neque enim aliter stare possemus, id. Sest. 45, 97: per quos homines ordinesque steterim, quibusque munitus fuerim, non ignoras, id. Fam. 13, 29, 7; cf.: eorum auxilio, qui me stante stare non poterant, id. ib. 7, 2, 3: respublica stetit virtute tuā, Liv. 4, 40: stetit regnum puero, id. 1, 3: dum stetimus, Ov. Tr. 1, 9, 17: stamus animis, Cic. Att. 5, 18, 2: stas animo, Hor. S. 2, 3, 213: Gabinium sine provinciā stare non posse, could not hold out, subsist, Cic. Pis. 6, 12; cf. id. Fl. 6, 14; Suet. Oth. 5: nedum sermonum stet honos, Hor. A. P. 69.—Hence, nearly—esse, tantā stat praedita culpā (natura), Lucr. 5, 199: pausam stare fragori, id. 1, 747.— b. (Acc. to its use as a milit. t. t., v. supra, I. B. 3.) To maintain the contest: cum in senatu pulcherrime staremus, Cic. Fam. 1, 4, 1.— c. Stare in aliquā re, simply aliquā re, and post-class. also alicui rei, to stand firm, persist, persevere; to rest, abide, adhere to, continue in a thing. α. In aliquā re: si in fide non stetit, Cic. Rab. Perd. 10, 28: sin in eo non stat, id. Att. 2, 4, 1: stare oportet in eo, quod sit judicatum, id. Fin. 1, 14, 47: in sententiā, Liv. 4, 44.— β. With abl.: eā omnes stant sententiā, Plaut. Curc. 2, 1, 35: suis stare judiciis, Cic. Tusc. 5, 28, 81: censoris opinione, id. Clu. 47, 132: alicujus decreto, Caes. B. G. 6, 13: stare conditionibus, Cic. Att. 7, 15, 2: stare conventis, id. Off. 3, 25, 95: stare jurejurando, Quint. 5, 6, 4: nihil quo stat loco stabit, omnia sternet abducetque vetustas, Sen. ad Marc. 26, 4.—Pass. impers.: stabitur consilio, Liv. 7, 35: etsi priore foedere staretur, id. 21, 19: famā rerum standum est, id. 7, 6.— γ. With dat.: arbitri sententiae stare, Dig. 4, 7, 23 fin.: voluntati patris, ib. 26, 7, 3; 36, 3, 6: rei judicatae, ib. 42, 1, 32: emptioni, ib. 19, 1, 13; ib. 4, 8, 27 (five times) et saep.— δ. Stat sententia, aliquid, or, impersonally, stat (alicui), the determination stands or holds good; I (thou, he, etc.) am determined: Pa. Vide quid agas. Ph. Stat sententia, Ter. Eun. 2, 1, 18: Hannibal, postquam ipsi sententia stetit, pergere ire, Liv. 21, 30: stat sententia tradere mecum Dotalem patriam, Ov. M. 8, 67: modo nobis stet illud, unā vivere in studiis nostris, Cic. Fam. 9, 2, 5: stat pectore fixum, Aeetae sociare manus, Val. Fl. 5, 289: nos in Asiam convertemus: neque adhuc stabat, quo potissimum, Cic. Att. 3, 14, 2: mihi stat alere morbum, Nep. Att. 21, 6: quos ut seponi stetit, Sil. 3, 68: stat, casus renovare omnes, Verg. A. 2, 750. — d. In aliquā re, or simply aliquā re, to rest on, be fixed on, depend upon, etc.: omnis in Ascanio stat cura parentis, Verg. A. 1, 646: regnum fraternā stare concordiā, Liv. 45, 19: quā (disciplinā) stetit Romana res, id. 8, 7: hac arte (i.e. bello) in patriā steti, id. 5, 44, 2; Val. Fl. 3, 673; Verg. A. 2, 163: magis famā quam vi stare res suas, Tac. A. 6, 30: apud quos virtute quam pecuniā res Romana melius stetit, id. H. 2, 69 fin.: famā bella stare, Curt. 3, 8, 7.— 2. In theatr. lang., of plays and actors, to stand, i.e. to please, take, succeed: quod si intellegeret, cum stetit olim nova (fabula), Actoris operā magis stetisse quam suā, Ter. Phorm. prol. 9 sq.: partim vix steti, id. Hec. prol. alt. 7: securus, cadat an recto stat fabula talo, Hor. Ep. 2, 1, 176: illi, scripta quibus comoedia prisca viris est, Hoc stabant, hoc sunt imitandi, id. S. 1, 10, 17.— 3. Stare, ab, cum, or pro aliquo, or aliquā re, or with adv. loci, to stand by, on the side of, adhere to a person or thing, take the part of: ut nemo contra civium perditorum dementiam a senatu et a bonorum causā steterit constantius, Cic. Brut. 79, 273: a se potius quam ab adversariis, id. Inv. 1, 43, 81: a mendacio contra verum, id. ib. 1, 3, 4: a contrariā ratione, Auct. Her. 4, 2, 4: cum di prope ipsi cum Hannibale starent, Liv. 26, 41, 17; 5, 38: stabat cum eo senatus majestas, id. 8, 34, 1: nobiscum adversus bar, baros, Nep. Ages. 5, 4: si pro meā patriā ista virtus staret, Liv. 2, 12: pro jure gentium, id. 38, 25: pro vobis adversus reges stetimus, id. 45, 22, 10; 23, 8, 3 Fabri ad loc.: pro Jubā atque Afris, Quint. 11, 1, 80: pro signis, Ov. A. A. 1, 200: quamvis duces non essent praesentes, staret tamen pro partibus invicta fortuna ultoris, Flor. 4, 7, 10: hic primo pro Pompei partibus, mox simulatione contra Pompeium stetit, Vell. 2, 48, 4: voluptas pro iisdem partibus standi, Sen. Vit. Beat. 4, 1; cf.: et dii quoque pro meliore stant causā, Curt. 4, 1, 13: hinc stas, illinc causam dicis, Plaut. Men. 4, 2, 48: unde stetisset, eo se victoria transferret, Just. 5, 4, 12: non semper vostra evortet: nunc Juppiter hac stat, stands at your side, stands by you, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 263 Vahl.); imitated by Verg. A. 12, 565.—So with in: Graeci, qui in Darei partibus steterant, Curt. 3, 11, 18.— 4. Stare per aliquem, to stand to one's account, be chargeable or owing to one; to lie at one's door, be one's fault; followed by a negative consequence or effect, expressed by quin, quominus, or ne. α. With quin: quoniam per eum non stetisset, quin praestaretur, etc., Liv. 2, 31, 11 Weissenb.ad loc.— β. With quominus (freq.): si poterit fieri, ut ne pater per me stetisse credat, Quominus haec fierent nuptiae, volo: sed si id non poterit, Id faciam in proclivi quod est, per me stetisse, ut credat, Ter. And. 4, 2, 16 sq.: Caesar ubi cognovit per Afranium stare, quominus proelio dimicaretur, Caes. B. C. 1, 41: graviter eam rem tulerunt, quod stetisse per Trebonium, quominus oppido potirentur, videbatur, id. ib. 2, 13; so, nec, quominus perpetua cum eis amicitia esset, per populum Romanum stetisse, Liv. 8, 2, 2; 9, 14, 1; 6, 33, 2; 44, 14, 12.— γ. With ne: ne praestaremus per vos stetit, qui, etc., Liv. 45, 23, 6: non per milites stetisse, ne vincerent, id. 3, 61, 2: quasi per ipsum staret, ne redderetur, Suet. Aug. 28.—Rarely without the negation; so with ut: per quam (ignorantiam) stetit, ut tibi obligarer, Plin. Ep. 10, 6 (22), 2; cf. Ter. And. 4, 2, 17 supra; absol.: id est, non per me stetit, sed per illud, Quint. 3, 6, 78; with subj.-clause: si per eum non stetit, parere defuncti voluntati, Dig. 32, 1, 36.— 5. Of price, to stand one in, to come to, to cost (mostly post-Aug.): Periclum vitae meae tuo stat periculo, Plaut. Capt. 3, 5, 82: Polybius scribit, centum talentis eam rem Achaeis stetisse, Liv. 34, 50; cf.: sit argumento tibi gratis stare navem, Cic. Verr. 2, 5, 19, § 48: haud illi stabunt Aeneia parvo Hospitia, Verg. A. 10, 494: quae neque magno Stet pretio, Hor. S. 1, 2, 122: multo sanguine ac vulneribus ea Poenis victoria stetit, Liv. 23, 30: haud scio an magno detrimento certamen staturum fuerit, id. 3, 60: utrique vindicta libertatis morte stetit, Vell. 2, 64, 3: heu quanto regnis nox stetit una tuis? Ov. F. 2, 812 et saep.: nulla pestis humano generi pluris stetit, Sen. Ira, 1, 2, 1.
stō Copy link Outline I se tenir debout,1 ils sont debout, pas assis, cf. il se tint debout en sandales ...2 se tenir,a) [en parl. de troupes]: ils quittèrent le lieu où ils se tenaient ...b) se tenir à l'ancre, au mouillage :c) se tenir droit, hérissé : les cheveux se tinrent dressés, cf. || ...d) [poét.] toute la sollicitude du père repose sur Ascagne, cf.e) se tenir à tel, tel prix, coûter : tu as pour rien ...3 se tenir du parti de qqn : être aux côtés de qqn, ...4 per aliquem stat quominus, il dépend de qqn d'empêcher que : [avec ...II se tenir immobile :1 des objets immobiles paraissent se mouvoir, cf. les flots étant calmes ; ...2 [poét.] demeurer immobile, s'arrêter : le javelot s'arrêta dans le lit, cf. ...3 stationner, séjourner :III se tenir solidement, ferme :1 [dans le combat] tenir bon, faire bonne contenance : [fig.] || se ...2 se tenir debout, subsister : l'Asie subsiste en respectant les institutions de ...3 [fig.] se tenir ferme, persévérer :a) il faut s'en tenir à ce qu'on a jugé, cf.b) [surtout avec abl.] se tenir fermement à, être fidèle à : être ...4 être établi, arrêté, fixé :a) la décision est prise, cf. Hannibal prit la décision ferme de continuer... ...b) je suis résolu à cesser...; pourvu que ce soit une chose bien ... ⓘstandī | que: gerundive masc/neut gen sg · gerundive masc nom/voc pl • stō, stĕtī, stātūrus, stāre (cf. ἕστηκα, ἑστάναι), intr. I. se tenir debout, 1. stant, non sedent Pl. Capt. 1, ils sont debout, pas assis, cf. Cic. Div. 1, 104 ; stetit soleatus in litore Cic. Verr. 2, 5, 86, il se tint debout en sandales sur le rivage ; frequentissimi steterunt in gradibus Concordiæ Cic. Phil. 7, 21, ils se tinrent en foule sur les degrés du temple de la Concorde ; qui ausi sunt stantes loqui Cic. Br. 269, qui ont osé parler debout devant le public ; stare ad januam Cic. de Or. 2, 353, être debout à la porte ; ad cyathum Suet. Cæs. 49, être échanson || statua, quæ Delphis stabat Cic. Div. 1, 75, la statue qui se dressait à Delphes, cf. Cic. Phil. 9, 4 ; Verr. 2, 1, 61 ; stabat acuta silex Virg. En. 8, 233, un roc pointu était debout, cf. Hor. O. 1, 9, 1 || [fig.] securus, cadat an recto stet fabula talo Hor. Ep. 2, 1, 176, ne s'inquiétant pas si la pièce tombe ou si elle se tient debout sur ses talons fermes 2. se tenir, a) [en parl. de troupes]: ex eo, quo stabant, loco recesserunt Cæs. G. 5, 43, 6, ils quittèrent le lieu où ils se tenaient ; in Asia totius Asiæ steterunt vires Liv. 37, 48, 8, en Asie les forces de toute l'Asie furent sur pied ; b) se tenir à l'ancre, au mouillage : Liv. 37, 11, 3 ; 37, 16, 5, etc. ; c) se tenir droit, hérissé : steterunt comæ Virg. En. 2, 774, les cheveux se tinrent dressés, cf. Virg. En. 3, 48 ; Ov. M. 7, 631, etc. || [avec abl.] stant pulvere campi Enn. Ann. 608, les champs forment un monceau de poussière ; stat pulvere cælum Virg. En. 12, 408, le ciel n'est plus qu'une masse de poussière ; stat nive Soracte Hor. O. 1, 9, 1, le Soracte dresse son bloc de neige ; d) [poét.] omnis in Ascanio stat cura parentis Virg. En. 1, 646, toute la sollicitude du père repose sur Ascagne, cf. Val. Flacc. 3, 673 ; e) se tenir à tel, tel prix, coûter : tibi gratis stat navis Cic. Verr. 2, 5, 48, tu as pour rien le navire ; centum talentis alicui stare Liv. 34, 50, 6, coûter cent talents à qqn ; haud parvo Virg. En. 10, 494, coûter cher ; multo sanguine ac vulneribus ea Pœnis victoria stetit Liv. 23, 30, 2, cette victoire coûta aux Carthaginois beaucoup de sang et de blessures, ne fut obtenue qu'au prix de... 3. se tenir du parti de qqn : cum aliquo Cic. Inv. 2, 142, être aux côtés de qqn, être avec, pour qqn, cf. Nep. Ages. 5, 4 ; Liv. 26, 21, 17, etc., ou pro aliquo, pro aliqua re Liv. 2, 12, 14 ; 23, 8, 3 ; 45, 22, 10, ou surtout ab aliquo, ab aliqua re Cic. Inv. 1, 81 ; 1, 4 ; 2, 128 ; ab aliquo contra aliquem Cic. Br. 273, soutenir le parti de qqn contre qqn ; unde jus stabat, ei victoriam dedit Liv. 21, 10, 9, à celui qui avait pour lui le droit, il a donné la victoire 4. per aliquem stat quominus, il dépend de qqn d'empêcher que : Cæs. C. 1, 41, 3 ; 2, 13, 4 ; Liv. 44, 14, 12 [avec ne Liv. 3, 61, 2 ; 45, 23, 6] || per aliquem non stat quin, il ne dépend pas de qqn que... : Liv. 2, 31, 11 [avec quominus Liv. 6, 33, 2 ; 8, 2, 2, etc.] || per ignorantiam stetit, ut tibi sæpius obligarer Plin. Min. Ep. 10, 6, 2, mon ignorance a permis que je sois plusieurs fois ton obligé. II. se tenir immobile : 1. moveri videntur ea quæ stant Cic. Div. 2, 120, des objets immobiles paraissent se mouvoir, cf. Cic. Ac. 2, 123 ; stantibus aquis Ov. M. 4, 732, les flots étant calmes ; stant ora metu Val. Flacc. 4, 639, son visage est figé de crainte || diu pugna neutro inclinata stetit Liv. 27, 2, 6, longtemps le combat se soutint sans pencher ni d'un côté ni de l'autre, cf. Liv. 8, 38 ; 29, 2, etc. 2. [poét.] demeurer immobile, s'arrêter : hasta stetit toro Ov. M. 5, 34, le javelot s'arrêta dans le lit, cf. Ov. M. 5, 132 ; 8, 145 3. stationner, séjourner : Cic. Pis. 13 ; Cat. 2, 5 ; Phil. 2, 8, etc. III. se tenir solidement, ferme : 1. [dans le combat] tenir bon, faire bonne contenance : Cic. Tusc. 2, 54 ; Cæs. C. 1, 47, 2 ; Liv. 22, 60, 5, etc.; [fig.] Cic. Fam. 1, 4, 1 || se maintenir, ne pas s'effondrer : ut præter spem stare muros viderunt Liv. 38, 5, 4, quand ils virent que contre toute attente les murailles restaient debout, cf. Cic. Off. 2, 29 || [fig.] stamus animis Cic. Att. 5, 18, 2, je suis plein d'assurance, de confiance ; stas animo ? Hor. S. 2, 3, 213, es-tu dans ton assiette, dans ton bon sens ? 2. se tenir debout, subsister : stat Asia Luculli institutis servandis Cic. Ac. 2, 3, l'Asie subsiste en respectant les institutions de Lucullus, cf. Cic. Læl. 23 ; Fl. 69 ; Rep. 2, 24 ; Cæl. 1 ; Cat. 2, 21, etc. 3. [fig.] se tenir ferme, persévérer : a) stare oportet in eo quod sit judicatum Cic. Fin. 1, 47, il faut s'en tenir à ce qu'on a jugé, cf. Cic. Att. 2, 4, 1 ; Rab. perd. 28 ; Liv. 4, 44, 9 ; b) [surtout avec abl.] se tenir fermement à, être fidèle à : promissis, conventis Cic. Off. 1, 32 ; 3, 96, être fidèle aux promesses, aux engagements ; decreto non stare Cæs. G. 6, 13, 6, ne pas rester soumis à une décision ; [impers.] si pacto non staretur Liv. 9, 5, 5, si l'on n'était pas fidèle à l'engagement, cf. Liv. 21, 19 || se tenir à, s'en tenir à : alicujus judicio Cic. Tusc. 2, 63, se tenir à l'avis de qqn, cf. Tusc. 5, 81 ; Att. 8, 4, 1 ; Clu. 132 ; [impers.] fama rerum standum est Liv. 7, 6, 6, il faut s'en tenir à la tradition ; eo stabitur consilio Liv. 7, 35, 2, on s'en tiendra à cet avis 4. être établi, arrêté, fixé : a) stat sententia Ter. Eun. 224, la décision est prise, cf. Ov. M. 1, 243 ; Hannibali sententia stetit pergere... Liv. 21, 30, 1, Hannibal prit la décision ferme de continuer... b) mihi stat... desinere Nep. Att. 21, 6, je suis résolu à cesser...; modo nobis stet illud, vivere... Cic. Fam. 9, 2, 5, pourvu que ce soit une chose bien arrêtée pour nous de vivre...; neque adhuc stabat, quo potissimum Cic. Att. 3, 14, 2, je n'ai pas encore décidé où je me porterai de préférence [s.-ent. nos converteremus]. ➳ stĕtĕrunt Virg. En. 2, 774 ; 3, 48.
sto Copy link ⓘstandī | que: gerundive masc/neut gen sg · gerundive masc nom/voc pl STO steti, statum, stâre. [ἵσταμαι, στήκω, ἱδρύομαι] Erectum esse in pedibus, In se, sua mole consistere, cui opponitur, Sedere, iacere, currere, et omnis habitus corporis alius. […] 🗁 Page Scan .
STO Copy link ⓘstandī | que: gerundive masc/neut gen sg · gerundive masc nom/voc pl STO ↗Open in new tab (sto)