dōno Copy link Outline I. To give one something as a present; to present ...A. In gen.1. Prop.(b). With inf.(g). With ut and subj.2. Trop., to give up, sacrificeB. In partic., to remit, forgive a debt, obligation, or penalty. ...1. Lit.2. Trop. for the more usual condonare, ...II. Aliquem , to present one with any thing(b). Ante-class. ⓘdōnātī | ve: perf part pass masc/neut gen sg · perf part pass masc nom/voc pl • dōno, āvi, ātum, 1, v. a. [donum]. I. To give one something as a present; to present, bestow; to grant, vouchsafe, confer (freq. and class.). A. In gen. 1. Prop.: donavi ei, quae voluit, quae postulavit: te quoque ei dono dedi, Plaut. Mil. 4, 5, 5; cf. id. Poen. 2, 23: non pauca suis adjutoribus large effuseque donabat, Cic. Rosc. Am. 8 fin.: munera ista civibus tuis, id. Tusc. 5, 32, 90: praedam militibus, Caes. B. G. 7, 11 fin.: catenam ex voto Laribus, Hor. S. 1, 5, 65 et saep.: alicui non unius diei gratulationem, sed aeternitatem immortalitatemque, Cic. Pis. 3, 7: studiis temporum velut subseciva, Quint. 1, 12, 13: alicui gaudia, Hor. C. 3, 6, 27: (cadus) Spes donare novas largus, id. ib. 4, 12, 19: uxorem cum dote fidemque, etc., regina pecunia donat, id. Ep. 1, 6, 37: (aurae) Omnia (mandata) discerpunt et nubibus irrita donant, Verg. A. 9, 313 et saep.— β. With inf. (poet.): huic loricam Donat habere viro, Verg. A. 5, 262 (acc. to the Gr. δῶκεν ἵππον ἄγειν, Hom. Il. 23, 612); so id. ib. 10, 701: frui paratis, Hor. C. 1, 31, 18: divinare magnus mihi donat Apollo, id. S. 2, 5, 60.— γ. With ut and subj. (poet.): Calliope, nostro donate labori, nota parum ut facta tradantur, etc., Sil. 12, 390. — 2. Trop., to give up, sacrifice (cf. condono): amicitias rei publicae, Cic. Fam. 5, 4, 2; so, iram patriae, Sil. 15, 603.— B. In partic., to remit, forgive a debt, obligation, or penalty. 1. Lit.: mercedes habitationum annuas conductoribus donavit, Caes. B. C. 3, 21, 1: causam illi, Just. 32, 2, 4: legem, i. e. actionem lege datam, to give up, resign, Petr. poët. 18, 6; for which, negotium (with componere), Suet. Calig. 40. — 2. Trop. for the more usual condonare, to forgive, pardon an offence or him that committed it, for another's sake (so perhaps not ante-Aug.): culpa gravis precibus donatur saepe suorum, Ov. Pont. 2, 7, 51: noxae damnatus donatur populo Romano, donatur tribuniciae potestati, Liv. 8, 35; cf. id. 2, 35, 5 Drak.: patrem filio, Just. 32, 2, 5: victum memoriae patris, id. 38, 6; Flor. 3, 5, 10 Duker. II. Aliquem (aliquā re), to present one with any thing (class. and very freq.): donis plurimis donatus, Plaut. Am. prol. 137; cf. id. Stich. 5, 2, 8; Caes. B. C. 3, 53 fin.: aliquem paterā, Plaut. Am. 2, 2, 131; 134; 139: aliquem anulo aureo, Cic. Verr. 2, 3, 80: aliquem civitate, id. Arch. 3, 5; Caes. B. G. 1, 47, 4: aliquem laureā Apollinari, Hor. C. 4, 2, 9 et saep.: meritos in proeliis more militiae donat, Sall. J. 54, 1; cf.: donatus atque laudatus magnifice pro contione, id. ib 8, 2 et saep.—Absol.: gaudent, currunt, celebrant, donant, tenent, Att. ap. Non. 317, 15 (Trag. Fragm. p. 193, ed. Rib.).— β. Ante-class.: aliquem aliquid; egon te pro hoc nuntio quid donem? Ter. Hec. 5, 4, 9. —(But in Enn. ap. Prob. Verg. E. 6 the right reading seems to be: fata docet fari, not fari donavit, v. Vahl. Enn. p. 7).
dōnātīvum Copy link ⓘdōnātīve: neut voc sg • dōnātīvum, i, n. [id.], a largess, donative given by the emperor to each soldier of the army, at his accession or majority, or other extraordinary occasion (v. congiarium, II.), Suet. Calig. 46; id. Galb. 16; Tac. H. 1, 18; 37 fin. al.; opp. congiarium, Plin. Pan. 25, 2; Tac. A. 12, 41; Suet. Ner. 7 al.—Adj., Inscr. Grut. 421, 1.
Dōnātus Copy link Outline I. Aelius D., a celebrated Roman grammarian of the fourth century of our era ...II. Tiberius Claudius D., a commentator on Vergil ... ⓘDōnātī | ve: masc gen sg · masc nom/voc pl • Dōnātus, i, m. I. Aelius D., a celebrated Roman grammarian of the fourth century of our era, teacher of Jerome, and commentator on Terence; cf. Baehr's Lit. Gesch. p. 533 sq., and 68.— II. Tiberius Claudius D., a commentator on Vergil, who lived about A.D. 400; cf. Baehr's Lit. Gesch. p. 91; Teuffel, Röm. Lit. § 423.
dōnō Copy link Outline 1 faire don, donner : donner l'immortalité à qqn || [av. inf., v. ...2 sacrifier [fig.]: sacrifier ses affections à la république3 tenir quitte de : il fit remise aux fermiers d'une année de ...4 gratifier de : accorder le droit de cité à qqn, cf. || ... ⓘdōnātī | ve: perf part pass masc/neut gen sg · perf part pass masc nom/voc pl • dōnō, āvī, ātum, āre (donum), tr., 1. faire don, donner : alicui immortalitatem Cic. Pis. 7, donner l'immortalité à qqn || [av. inf., v. Gaffiot, 1929a, p. 214] divinare mihi donat Apollo Hor. S. 2, 5, 60, Apollon m'accorde le don de prophétie, cf. Virg. En. 5, 262 || [avec ut subj.] Sil. 12, 390 2. sacrifier [fig.]: amicitias reipublicæ Cic. Fam. 5, 5, 2, sacrifier ses affections à la république 3. tenir quitte de : mercedes habitationum annuas conductoribus donavit Cæs. C. 3, 21, 1, il fit remise aux fermiers d'une année de fermage ; causam alicui Just. 32, 2, 4, donner gain de cause à qqn [le dispenser de plaider sa cause] ; legem Petr. 18, 6 [poét.], renoncer à poursuivre en justice ; negotium Suet. Cal. 40, ne pas suivre une affaire, laisser tomber un procès ; damnatus donatur populo Romano Liv. 8, 35, 5, condamné, il doit son pardon aux prières du peuple Romain, cf. 2, 35, 5 ; Just. 32, 2, 5 4. gratifier de : aliquem civitate Cic. Arch. 5, accorder le droit de cité à qqn, cf. Verr. 2, 3, 185 ; Cæs. G. 1, 47, 4 || quid te donem ? Ter. *Hec. 849, que pourrais-je te donner ? cf. Enn. Ann. 19 et Gaffiot, 1929a, p. 219 fin || donare meritos in prœliis Sall. J. 54, 1, récompenser les soldats qui se sont bien battus.
dōnātīvum Copy link ⓘdōnātīve: neut voc sg • dōnātīvum, ī, n. (dono), largesse faite par l'empereur aux soldats : Tac. H. 1, 18 ; Suet. Nero 7 ; etc.
Dōnātus Copy link Outline 1 Ælius Donatus, Donat [célèbre grammairien latin, précepteur de St. Jérôme, commentateur de ...2 Ti. Claudius Donatus [autre grammairien, vers 400 ap. J.-C., commentateur de Virgile] ...3 hérétique africain combattu par St. Augustin : . ⓘDōnātī | ve: masc gen sg · masc nom/voc pl • 2 Dōnātus, ī, m., 1. Ælius Donatus, Donat [célèbre grammairien latin, précepteur de St. Jérôme, commentateur de Térence ; ive s. ap. J.-C.] 2. Ti. Claudius Donatus [autre grammairien, vers 400 ap. J.-C., commentateur de Virgile] 3. hérétique africain combattu par St. Augustin : Aug. Hær. 69.
dono Copy link ⓘdōnātī | ve: perf part pass masc/neut gen sg · perf part pass masc nom/voc pl DONO [1] as. Vid.DONVM.
dono Copy link ⓘdōnātī | ve: perf part pass masc/neut gen sg · perf part pass masc nom/voc pl DONO [2] âre. [δωρέομαι, χαρίζομαι] Augere aliquem re bona et optabili. […] 🗁 Page Scan
donativum Copy link ⓘdōnātīve: neut voc sg DONATIVVM i. n. [ἐπίδοσις] Munus, quod a principe vel imperatore donatur militibus: vt ob victoriam, aut adoptionem Caesaris, aut auspicia imperii; dabatur et auctoratis in ipso tirocinio, vt militaturis. […] 🗁 Page Scan
donatus Copy link ⓘDōnātī | ve: masc gen sg · masc nom/voc pl DONATVS a, um. Partic. [δεδωρημένος, δωρητὸς] Cui aliquid dono datum est. […] 🗁 Page Scan
DŌNO Copy link ⓘdōnātī | ve: perf part pass masc/neut gen sg · perf part pass masc nom/voc pl DŌNO ↗Open in new tab (dono)
donative Copy link Outline 1. dōnātīvum (given by emperors to their soldiers)2. congiārium (also used of other presents • donative: 1. dōnātīvum (given by emperors to their soldiers): Suet.: Tac. 2. congiārium (also used of other presents: strictly, a present of a congius apiece; hence esp. of presents in kind): Liv.: Quint.
DONATIVE Copy link • DONATIVELargess; Vid: DONE (as form of accepting a wager), en dextram! (here’s my hand!); cedo dextram (give me your hand upon it).