con-trăho Copy link Outline I. In gen.A. Lit.B. Trop.1. To bring about, carry into effect, accomplish, execute, get, contract, occasion, cause, produce, make ...2. In the lang. of business, t. t., to make a contract, conclude a bargain, to contract ...b. Transf. beyond the sphere of businessII. In partic., with the prevailing idea of shortening or diminishing by drawing together , ...A. Lit.2. Esp., archit. t. t., to narrow, make smaller ...B. Trop., to draw in, lessen, check, restrain ...A. Lit.B. Trop.1. Of language, etc.2. In gen. ⓘcontrăhō: pres ind act 1st sg • con-trăho, xi, ctum, 3, v. a., to draw or bring several objects together, to collect, assemble (freq. and class.). I. In gen. A. Lit. (syn. colligo; opp. dissipo): quae in rerum naturā constarent quaeque moverentur, ea contrahere amicitiam, dissipare discordiam, Cic. Lael. 7, 24: cohortes ex finitimis regionibus, Caes. B. C. 1, 15: exercitum in unum locum, id. B. G. 1, 34; cf.: omnes copias Luceriam, Cic. Att. 8, 1, 2; and: omnia in unum locum, id. ib. 8, 11, B, 3: omnes copias eo, Nep. Ages. 3, 1: navibus circiter LXXX. coactis, contractisque, Caes. B. G. 4, 22; cf.: magnam classem, Nep. Con. 4, 4: naves, Suet. Calig. 19: agrestes, Ov. F. 4, 811: captivos, Liv. 37, 44, 3: utrumque ad colloquium, id. 28, 18, 2: undique libros, Suet. Aug. 31; cf. exemplaria, id. Gram. 24: muscas in manu, Plin. 12, 25, 54, § 122; cf. serpentes, id. 28, 9, 42, § 151: ii, qui in idem (collegium) contracti fuerint, Traj. ap. Plin. Ep. 10, 34 (43), 1— B. Trop. 1. To bring about, carry into effect, accomplish, execute, get, contract, occasion, cause, produce, make, etc. (very freq.): amicitiam, Cic. Lael. 14, 48: vinculum amicitiae, Val. Max. 4, 7 init.: aliquid litigii, Plaut. Cas. 3, 2, 31; cf. lites, id. Capt. prol. 63: qui hoc mihi contraxit, id. Cas. 3, 2, 21; cf.: negotium mihi, Cic. Cat. 4, 5, 9; and: numinis iram mihi (arte), Ov. M. 2, 660: bellum Saguntinis, Liv. 24, 42, 11: aliquid damni, Cic. Fin. 5, 30, 91: molestias, id. Fam. 2, 16, 5; cf. Sall. H. 2, 41, 8 Dietsch: aes alienum, Cic. Q. Fr. 1, 1, 8, § 25: causam certaminis, Liv. 22, 28, 4; cf. certamen, id. 23, 26, 11; 25, 34, 10 al.: necessitates ad bellum, id. 44, 27, 12: culpam, to incur, Cic. Att. 11, 24, 1 al.: cruditatem, Quint. 7, 3, 38; cf. id. 2, 10, 6: morbum, Plin. 30, 8, 21, § 65: pestilentiam, id. 36, 27, 69, § 202: saginam corporis, Just. 21, 2: causam valetudinis ex profluvio alvi, Suet. Aug. 97 fin. et saep.: porca contracta, owed, due, sc. for the expiation of a crime, Cic. Leg. 2, 22, 57 fin.— 2. In the lang. of business, t. t., to make a contract, conclude a bargain, to contract: rationem, rem cum illo, Cic. Clu. 14, 41; cf. id. Off. 1, 17, 53; id. Sull. 20, 56; id. Att. 7, 7, 7: in tribuendo suum cuique et rerum contractarum fide, id. Off. 1, 5, 14: ex rebus contrahendis, id. ib. 3, 15, 61: in contrahendis negotiis, id. ib. 2, 11, 40: adfinitas inter Caesarem et Pompeium contracta nuptiis, Vell. 2, 44, 3 et saep.— b. Transf. beyond the sphere of business: cum aliquo, to have intercourse with, to associate with, Cic. Off. 1, 2, 4: nihil cum populo, id. Tusc. 5, 36, 105.— II. In partic., with the prevailing idea of shortening or diminishing by drawing together (cf.: cogo, colligo, etc.), to draw close or together, to draw in, contract, shorten, narrow, lessen, abridge, diminish (freq. and class.; opp. porrigo, dilato, tendo). A. Lit.: animal omne membra quocumque volt flectit, contorquet, porrigit, contrahit, Cic. Div. 1, 53, 120: pulmones tum se contrahunt adspirantes, tum intrante spiritu dilatant, id. N. D. 2, 55, 136: contractum aliquo morbo bovis cor, id. Div. 2, 16, 37; cf.: se millepeda tactu, Plin. 29, 6, 39, § 136: bina cornua (opp. protendere), id. 9, 32, 51, § 101: collum. Cic. Tusc. 2, 17, 41; opp. tendere, Quint. 11, 3, 82: frontem, to wrinkle, contract, Cic. Clu. 26, 72; Hor. S. 2, 2, 125: supercilia (opp. deducere), Quint. 11, 3, 79: medium digitum in pollicem, id. 11, 3, 92; cf.: contractum genibus tangas caput, Hor. S. 2, 7, 61: gravissimo frigore solus atque contractus vigilabit in lectulo, Hier. Ep. 53: castra, Caes. B. G. 7, 40: vela, Hor. C. 2, 10, 23; Quint. 12, prooem. § 4; cf. Cic. Att. 1, 16, 2: orbem (lunae), Ov. M. 15, 198: umbras, id. ib. 3, 144: orationem (with summittere), Quint. 11, 1, 45; cf. id. 12, 11, 16: tempora dicendi, id. 6, 5, 4 et saep.: lac, to curdle, coagulate, Plin. 23, 7, 63, § 117.—Of bees: contracto frigore pigrae ( = contractae frigore pigro), Verg. G. 4, 259; cf.: pigrum est enim contractumque frigus, Sen. Ira, 2, 19, 2: horrida tempestas contraxit caelum, narrows, Hor. Epod. 13, 1: vulnera, Plin. 24, 8, 33, § 48; cf. cicatrices, id. 12, 17, 38, § 77: ventrem, to stop, check, Cels. 4, 19; cf. alvum, id. ib.: vomitiones, Plin. 20, 2, 6, § 11.— 2. Esp., archit. t. t., to narrow, make smaller or tapering: columnam, Vitr. 4, 3, 4; cf. id. 3, 3, 12; 4, 7, 2: pyramis XXIV. gradibus in metae cacumen se contrahens, Plin. 36, 5, 4, § 31.— B. Trop., to draw in, lessen, check, restrain ( = certis limitibus quasi coartare et circumscribere; opp. remittere, diffundere): cui non animus formidine divum contrahitur? Lucr. 5, 1219; cf.: te rogo, ne contrahas ac demittas animum, do not suffer your spirits to droop, Cic. Q. Fr. 1, 1, 1, § 4; and: animos varietas sonorum (opp. remittere), id. Leg. 2, 15, 38: terram quasi tristitiā (sol; opp. laetificas), id. N. D. 2, 40, 102: ut et bonis amici quasi diffundantur et incommodis contrahantur, are made sad, id. Lael. 13, 48 (cf. id. Tusc. 4, 6, 14): ex quibus intellegitur, appetitus omnes contrahendos sedandosque, id. Off. 1, 29, 103; cf. cupidmem, Hor. C. 3, 16, 39 et saep. —Hence, contractus, a, um, P. a. (acc. to II.), drawn together into a narrow space, i. e. compressed, contracted, close, short, narrow, abridged, restricted, limited, etc. A. Lit.: tanto contractioribus ultimis digitis, Quint. 11, 3, 95: nares contractiores habent introitus, Cic. N. D. 2, 57, 145: contractior ignis, smaller, Lucr. 5, 569: aequora, Hor. C. 3, 1, 33; cf. freta, Ov. F. 6, 495: locus (with exiguus), Verg. G. 4, 295: Nilus contractior et exilior, Plin. Pan. 30, 3: contractiora spatia ordinum, Col. 5, 5, 3.— B. Trop. 1. Of language, etc.: et brevis ambitus verborum, Cic. Brut. 44, 162; cf.: contractior oratio, id. ib. 31, 120: propositum dicendi (opp. uberius), Quint. 11, 1, 32: summissā atque contractā voce (opp. erectā et concitatā), id. 11, 3, 175; so, vox, id. 11, 3, 64: parvum opusculum lucubratum his jam contractioribus noctibus, Cic. Par. prooem. § 5.— 2. In gen.: quae studia in his jam aetatibus nostris contractiora esse debent, Cic. Cael. 31, 76: paupertas, stinted, Hor. Ep. 1, 5, 20 (cf.: angusta pauperies, id. C. 3, 2, 1); in the same sense transf. to the person: ad mare descendet vates tuus et sibi parcet Contractusque leget, retired, solitary, id. ib. 1, 7, 12; cf. homo, Verg. M. 78.— Adv.: contractē, on a contracted scale; only in comp.: assuescamus. servis paucioribus serviri, habitare contractius, Sen. Tranq. 9, 3; Lact. 2, 8, 39 al.
contrăhō Copy link Outline 1 tirer (faire venir) ensemble, rassembler : rassembler les cohortes des régions voisines, ...2 resserrer, contracter : contracter le front, les membres ; les poumons se ...3 avoir un lien (des rapports) d'affaire [ cum aliquo, avec qqn], engager ... ⓘcontrăhō: pres ind act 1st sg • contrăhō, trāxī, tractum, ĕre, tr., 1. tirer (faire venir) ensemble, rassembler : cohortes ex finitimis regionibus Cæs. C. 1, 15, 5 ; exercitum in unum locum Cæs. G. 1, 43, 3, rassembler les cohortes des régions voisines, l'armée en un même point ; ad spectaculum contracta multitudine Liv. 45, 33, 3, une multitude étant assemblée pour le spectacle ; pauci admodum patrum... contracti ab consulibus Liv. 2, 13, 12, un petit nombre seulement de sénateurs furent réunis par les consuls ; senatum contrahere Val. Max. 2, 2, 6, réunir le sénat ; decuriones Plin. Min. Ep. 5, 7, 4, réunir les décurions ; pecuniam Sen. Ben. 7, 15, 1, rassembler de l'argent, recueillir des fonds (Tac. Ann. 1, 37 ; Plin. Min. Ep. 10, 90, 2) || faire venir [à soi], contracter : æs alienum Cic. Cat. 2, 4, etc., contracter des dettes ; aliquid damni Cic. Fin. 5, 91, faire une perte ; morbum Plin. 30, 65 ; pestilentiam Plin. 36, 202, contracter une maladie, la peste ; tristitiam Plin. 24, 24, devenir triste ; omnia culpa contracta sunt Cic. Att. 11, 9, 1, tout est venu par ma faute ; ea est a nobis contracta culpa ut Cic. Att. 11, 24, 1, la faute dont je me suis chargé est telle que...; contracto inter Ætolos et Tralles certamine Liv. 27, 32, 4, un combat étant engagé entre les Étoliens et les Tralles ; causam certaminis cum Minucio contrahere volebat Liv. 22, 28, 4, il voulait trouver le prétexte d'un combat avec Minucius ; contrahere alicui cum aliquo bellum Liv. 24, 42, 11, attirer à qqn une guerre avec qqn ; alicui negotium Cic. Cat. 4, 9, attirer des embarras à qqn, lui créer des difficultés ; plus periculi Liv. 2, 23, 14, s'attirer plus de danger 2. resserrer, contracter : frontem Cic. Clu. 72 ; membra Cic. Div. 1, 120, contracter le front, les membres ; pulmones se contrahunt Cic. Nat. 2, 136, les poumons se contractent || contraxi vela Cic. Att. 1, 16, 2, je calai la voile (je me modérai) || réduire, diminuer : castra Cæs. G. 5, 49, 7, rétrécir son camp ; tempus epularum Plin. Min. Pan. 49, réduire le temps des banquets || [rhét.] nomina Cic. Or. 153, contracter les noms || [abst] contrahere, faire une contraction dans la prononciation : Cic. Or. 153 ; 155 || resserrer : universitatem generis humani Cic. Nat. 2, 164, resserrer l'universalité du genre humain [pour passer à l'examen des individus], cf. Ac. 1, 38 ; Læl. 20 ; appetitus Cic. Off. 1, 103, restreindre les penchants ; jura Stat. Th. 11, 682, restreindre les droits [de la royauté] ; contrahi Sen. Ep. 120, 21, se rapetisser, se ravaler || [en part.] : animos contrahere Cic. Leg. 2, 38, serrer l'âme, le cœur (accabler) ; animas formidine contrahitur Lucr. 5, 1218, le cœur est serré par la crainte ; sol tum quasi tristitia quadam contrahit terram, tum vicissim lætificat Cic. Nat. 2, 102, grâce au soleil, la terre est tantôt comme serrée de tristesse, tantôt alternativement épanouie de joie ; te rogo ne contrahas ac demittas animum Cic. Q. 1, 1, 4, je te supplie de ne pas te laisser aller au découragement et à l'abattement ; cf. Læl. 48 3. avoir un lien (des rapports) d'affaire [cum aliquo, avec qqn], engager une affaire [avec qqn] : cum illo nemo rationem, nemo rem ullam contrahebat Cic. Clu. 41, personne n'engageait un compte, ni la moindre affaire avec lui (Sulla 56 ; Scauro 18) ; negotia, rem contrahere Cic. Off. 2, 40 ; 2, 64 ; 3, 61, faire des affaires ; qui nihil omnino cum populo contrahunt Cic. Tusc. 5, 105, ceux qui n'ont absolument rien à faire avec le peuple ; rerum contractarum fides Cic. Off. 1, 15, fidélité aux engagements, respect des contrats ; male contractis rebus Cic. Att. 7, 7, 7, les affaires étant mal engagées.
contraho Copy link ⓘcontrăhō: pres ind act 1st sg CONTRAHO, xi, ctum, ere. [συλλέγω, συστέλλω, ἐπισπάω] Conciliare, Cogere, Colligere. […] 🗁 Page Scan