artus Copy link Outline I. A.. Lit., a jointB. Trop., the muscular strength in the joints; ...II. The limbs in gen. ⓘartū | que: masc abl sg • artus, ūs, m. [id.], mostly plur. (artua, n., Plaut. Men. 5, 2, 102; quoted in Non. p. 191, 12.—Hence, dat. acc. to Vel. Long. p. 2229 P. and Ter. Scaur. p. 2260 P. artibus; yet the ancient grammarians give their decision in favor of artubus, which form is also supported by the best MSS.; cf. arcus.—The singular is found only in Luc. 6, 754; Val. Fl. 4, 310, and Prisc. p. 1219 P.). I. A.. Lit., a joint: molles commissurae et artus (digitorum), Cic. N. D. 2, 60, 150: suffraginum artus, Plin. 11, 45, 101, § 248: elapsi in pravum artus, Tac. H. 4, 81: dolor artuum, gout, Cic. Brut. 60, 217.—Sometimes connected with membra, Plaut. Men. 5, 2, 102: copia materiaï Cogitur interdum flecti per membra, per artus, in every joint and limb, Lucr. 2, 282; 3, 703 al.; Suet. Calig. 28; cf. Baumg.-Crus., Clavis ad Suet.: cernere laceros artus, truncata membra, Plin. Pan. 52, 5.— B. Trop., the muscular strength in the joints; hence, in gen., strength, power: Ἐπιχαρμεῖον illud teneto; nervos atque artus esse sapientiae, non temere credere, Q. Cic. Petit. Cons. 10.—More freq., II. The limbs in gen. (very freq., esp. in the poets; in Lucr. about sixty times): cum tremulis anus attulit artubus lumen, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 36 Vahl.); so Lucr. 3, 7; cf. id. 3, 488; 6, 1189: artubus omnibus contremiscam, Cic. de Or. 1, 26, 121: dum nati (sc. Absyrti) dissupatos artus captaret parens, vet. poet. ap. Cic. N. D. 3, 26, 67: copia concita per artus Omnīs, Lucr. 2, 267: moribundi artus, id. 3, 129 al.: rogumque parari Vidit et arsuros supremis ignibus artus, etc., Ov. M. 2, 620 al.: salsusque per artus Sudor iit, Verg. A. 2, 173; 1, 173 al.: veste strictā et singulos artus exprimente, and showing each limb, Tac. G. 17: artus in frusta concident, Vulg. Lev. 1, 6; 8, 20; ib. Job, 16, 8.—Of plants: stat per se vitis sine ullo pedamento, artus suos in se colligens, its tendrils, Plin. 14, 1, 3, § 13, where Jahn reads arcus.
artus Copy link Outline 1 serré, étroit : maintenir qqn dans des liens plus serrés ; le ...2 étroit, resserré : ils cachèrent leurs chariots dans des forêts suffisamment épaisses ...3 [fig.] un sommeil plus profond que d'habitude me saisit4 serré, mesuré, limité : avec des approvisionnements si restreints ; pour eux ... ⓘartū | que: masc abl sg • 1 artus, a, um 1. serré, étroit : artioribus laqueis tenere aliquem Cic. Verr. 2, 1, 13, maintenir qqn dans des liens plus serrés ; artissimum vinculum Cic. Rep. 2, 69, le lien le plus étroit ; arta toga Hor. Ep. 1, 18, 30, toge étroitement serrée 2. étroit, resserré : in artiores silvas carros abdiderunt Cæs. G. 7, 18, 3, ils cachèrent leurs chariots dans des forêts suffisamment épaisses ; artæ viæ Liv. 5, 26, 5, routes resserrées ; fauces artæ Liv. 22, 15, 1, gorges étroites ; artissimum inter Europam Asiamque divortium Tac. Ann. 12, 63, point où l'intervalle de séparation [le bras de mer] entre l'Europe et l'Asie est le plus étroit || arta convivia Hor. Ep. 1, 5, 29, festins où l'on est à l'étroit 3. [fig.] me artior, quam solebat, somnus complexus est Cic. Rep. 6, 10, un sommeil plus profond que d'habitude me saisit 4. serré, mesuré, limité : in tam artis commeatibus Liv. 2, 34, 5, avec des approvisionnements si restreints ; in hostico laxius rapto suetis vivere artiores in pace res erant Liv. 28, 24, 6, pour eux qui étaient habitués à vivre largement de rapines en territoire ennemi, avec la paix la vie était plus serrée (plus à l'étroit.)
artŭs Copy link ⓘartū | que: masc abl sg • 2 artŭs, ūs, m., plus souvt pl. artūs, uum, ubus, articulations : Cic. Nat. 2, 150 ; Plin. 11, 248 ; Tac. H. 4, 81 || membres [du corps] : Cic. Nat. 3, 67 ; Ov. M. 2, 620 ; Virg. En. 2, 173 || [poét.] le corps entier : Ov. M. 15, 166 || rameaux d'un arbre : Plin. 14, 13. ➳ sing. n. artu Prisc. Gramm. 6, 77 || pl. artua Pl. Men. 855, cf. Non. 191 || d.-abl. pl. artubus, mais artibus Lucr. 5, 1077 ; Apul. M. 2, 17 ; Tert. Anim. 10.
artus Copy link ⓘartū | que: masc abl sg ARTVS, uum, ubus. m. pl. [μέλος] Partes sunt corporis inter iuncturas connexae. […] 🗁 Page Scan