adversus Copy link • adversus (archaic advor-), a, um, turned toward, opposite, in front of, etc., v. adverto, P. a. 1.
ad-verto Copy link Outline I. Lit.A. In gen., with in or dat.B. Esp., a naut. t. t., to turn, direct ...II. Fig.A. Animum advertere; ...B. Animum advertere, to observe a thing by directing the mind to it ...C. To draw or turn something, esp. the attention of another ...D. To call the attention of one to a definite act ...E. Advertere in aliquem, for the more usual animadvertere in aliquem, ...1. adversus , a, um, P. a. ...A. In gen.B. In hostile opposition to, adverse to ...C. In rhet., opposed to another of the same genus ... • ad-verto (archaic advor-), ti, sum, 3, v. a., to turn a thing to or toward a place (in this signif., without animus; mostly poet.; syn.: observare, animadvertere, videre, cognoscere). I. Lit. A. In gen., with in or dat.: illa sese huc advorterat in hanc nostram plateam, Ter. Eun. 2, 3, 51: in quamcunque domus lumina partem, Ov. M. 6, 180; cf. id. ib. 8, 482: malis numen, Verg. A. 4, 611: huc aures, huc, quaeso, advertite sensus, Sil. 16, 213; cf. id. 6, 105.— B. Esp., a naut. t. t., to turn, direct, steer a ship to a place: classem in portum, Liv. 37, 9 Drak.: terrae proras, Verg. A. 7, 35; id. G. 4, 117 al.: Colchos puppim, Ov. H. 12, 23.—Absol.: profugi advertere coloni, landed, Sil. 1, 288; hence also transf. to other things: aequore cursum, Verg. A. 7, 196: pedem ripae, id. ib. 6, 386: urbi agmen, id. ib. 12, 555: adverti with acc. poet. for verti ad: Scythicas advertitur oras, Ov. M. 5, 649 (cf. adducor litora remis, id. ib. 3, 598, and Rudd. II. p. 327). II. Fig. A. Animum (in the poets and Livy also animos, rarely mentem) advertere; absol., or with adv. or ad aliquid, or alicui rei, to direct the mind, thoughts, or attention to a thing, to advert to, give attention to, attend to, to heed, observe, remark: si voles advortere animum, Enn. ap. Var. L. L. 7, § 89 Müll. (Trag. v. 386 Vahl.): facete advortis animum tuum ad animum meum, Plaut. Mil. 1, 1, 39: nunc huc animum advortite ambo, id. ib. 3, 1, 169: advertunt animos ad religionem, Lucr. 3, 54: monitis animos advertite nostris, Ov. M. 15, 140: animum etiam levissimis rebus adverterent, Tac. A. 13, 49.—With ne, when the object of attention is expressed: ut animum advertant, ne quos offendant, Cic. Off. 2, 19, 68: adverterent animos, ne quid novi tumultūs oriretur, Liv. 4, 45.— B. Animum advertere, to observe a thing by directing the mind to it, to observe, to notice, to remark, to perceive (in the class. period contracted to animadvertere, q. v.).—Constr. with two accusatives, animum advertere aliquid (where aliquid may be regarded as depending on the prep. in comp., Roby, § 1118, or on animum advertere, considered as one idea, to observe), with acc. and inf., or rel. clause (the first mode of construction, most frequent with the pronouns id, hoc, illud, etc., is for the most part ante-class., and appears in Caes., Cic., and Sall. as an archaism): et hoc animum advorte, Plaut. Ps. 1, 3, 43: hanc edictionem, id. ib. 1, 2, 10: haec animum te advertere par est, Lucr. 2, 125: animum adverti columellam e dumis eminentem, Cic. Tusc. 5, 23, 65; id. Inv. 2, 51, 153: Postquam id animum advertit, Caes. B. G. 1, 24; 4, 12: quidam Ligus animum advortit inter saxa repentīs cocleas, Sall. J. 93, 2. In Vitruv. once with hinc: ut etiam possumus hinc animum advertere, as we can hence perceive, Vitr. 10, 22, 262.—With the acc. and inf.: postquam tantopere id vos velle animum advorteram, Ter. Phorm. 5, 8, 16: animum advertit magnas esse copiashostium instructas, Caes. B. G. 5, 18: cum animum adverteret locum relictum esse, Auct. B. Alex. 31; ib. 46.—With the rel. clause: nunc quam rem vitio dent, quaeso, animum advortite, Ter. And. prol. 8: quid ille sperare possit, animum adverte, Dolab. ap. Cic. Fam. 9, 9: quam multarum rerum ipse ignarus esset ... animum advertit, Liv. 24, 48. Sometimes advertere alone = animum advertere; so once in Cicero's letters: nam advertebatur Pompeii familiares assentiri Volcatio, Fam. 1, 1 (although here, as well as almost everywhere, the readings fluctuate between advertere and animadvertere; cf. Orell. ad h. l.; animadvertebatur, B. and K.). So Verg. in the imp.: qua ratione quod instat, Confieri possit, paucis, adverte, docebo, attend! Verg. A. 4, 115.—In the histt., esp. Tac. and Pliny, more frequently: donec advertit Tiberius, Tac. A. 4, 54: Zenobiam advertere pastores, id. ib. 12, 51: advertere quosdam cultu externo in sedibus senatorum, id. ib. 13, 54: quotiens novum aliquid adverterat, id. ib. 15, 30 al.: hirudo quam sanguisugam appellari adverto, Plin. 8, 10, 10, § 29: ut multos adverto credidisse, id. 2, 67, 67, § 168. Still more rarely, advertere animo: animis advertite vestris, Verg. A. 2, 712: hanc scientiam ad nostros pervenisse animo adverto, Plin. 25, 2, 3, § 5; cf. Drak. ad Liv. 4, 27, 8.— C. To draw or turn something, esp. the attention of another, to or upon one's self (in the histt.): gemitus ac planctus militum aures oraque advertere, Tac. A. 1, 41: octo aquilae imperatorem advertere, id. ib. 2, 17: recentia veteraque odia advertit, drew them on himself, id. ib. 4, 21 al.— D. To call the attention of one to a definite act, i. e. to admonish of it, to urge to it (cf. II. A.): non docet admonitio, sed advertit, i. e. directs attention, Sen. Ep. 94: advertit ea res Vespasiani animum, ut, etc., Tac. H. 3, 48.— E. Advertere in aliquem, for the more usual animadvertere in aliquem, to attend to one, i. e. to punish one (only in Tac.): in P. Marcium consules more prisco advertere, Tac. A. 2, 32: ut in reliquos Sejani liberos adverteretur, id. ib. 5, 9 (cf. id. Germ. 7, 3: animadvertere).—Hence, 1. adversus (archaic advor-), a, um, P. a., turned to or toward a thing, with the face or front toward, standing over against, opposite, before, in front of (opp. aversus). A. In gen.: solem adversum intueri, Cic. Somn. Scip. 5: Iris ... Mille trahens varios adverso sole colores, Verg. A. 4, 701; id. G. 1, 218: antipodes adversis vestigiis stant contra nostra vestigia, Cic. Ac. 2, 39: dentes adversi acuti (the sharp front teeth) morsu dividunt escas, Cic. N. D. 2, 54: quod is collis, tantum adversus in latitudinem patebat, quantum etc., Caes. B. G. 2, 8 Herz. So, hostes adversi, who make front against one advancing or retreating, id. ib. 2, 24: L. Cotta legatus in adversum os fundā vulneratur, in front, Caes. B. G. 5, 35; cf. Cic. Verr. 2, 5, 1; Liv. 21, 7 fin. al.; hence, vulnus adversum, a wound in front (on the contr., vulnus aversum, a wound in the back), Cic. Har. Resp. 19: adversis vulneribus, Aur. Vict. Vir. Illustr. 35, 4: judicibus cicatrices adversas ostendere, Cic. de Or. 2, 28: cicatrices populus Romanus aspiceret adverso corpore exceptas, Cic. Verr. 5, 3: impetus hostium adversos, Auct. B. Alex. 8: Romani advorso colle evadunt, ascend the hill in front, Sall. J. 52: adversa signa, Liv. 30, 8: legiones quas Visellius et C. Silius adversis itineribus objecerant, i. e. marches in which they went to meet the enemy, Tac. A. 3, 42: sed adverso fulgure (by a flash of lightning falling directly before him) pavefactus est Nero, Suet. Ner. 48: armenta egit Hannibal in adversos montes, Quint. 2, 17, 19; cf. Lucr. 3, 1013; so Hor. S. 1, 1, 103; 2, 3, 205: qui timet his adversa, the opposite of this, id. Ep. 1, 6, 9 al.—Hence, of rivers: flumine adverso, up the stream, against the stream: in adversum flumen contendere, Lucr. 4, 423: adverso feruntur flumine, id. 6, 720; so Verg. G. 1, 201: adverso amne, Plin. 18, 6, 7, § 33; adverso Tiberi subvehi, Aur. Vict. Vir. Illustr. 22, 3 (opp. to secundā aquā, down stream, with the stream: rate in secundam aquam labente, Liv. 21, 47, 3); and of winds, opposed to a vessel's course, head winds, contrary winds, consequently unfavorable, adverse: navigationes adversis ventis praecluduntur, Auct. B. Alex. 8: adversissimi navigantibus venti, Caes. B. C. 3, 107.—Subst.: adversum, i, the opposite: hic ventus a septentrionibus oriens adversum tenet Athenis proficiscentibus, holds the opposite to those sailing from Athens, i. e. blows against them, Nep. Milt. 1 (so Nipperdey; but v. Hand, Turs. I. p. 183). —Adv.: ex adverso, also written exadverso and exadversum, opposite to, over against, ἐκ τοῦ ἐναντίου: portus ex adverso urbi positus, Liv. 45, 10.—With gen.: Patrae ex adverso Aetoliae et fluminis Eveni, Plin. 4, 4, 5, § 11.—Without case: cum ex adverso starent classes, Just. 2, 14; so Suet. Caes. 39; Tib. 33.—In adversum, to the opposite side, against: et duo in adversum immissi per moenia currus, against each other, Prop. 3, 9, 23; so Gell. 2, 30; cf. Verg. A. 8, 237; in adversum Romani subiere, Liv. 1, 12; 7, 23.— B. In hostile opposition to, adverse to, unfavorable, unpropitious (opp. secundus; frequent and class.): conqueri fortunam adversam, Pac. ap. Cic. Tusc. 2, 21, 50: hic dies pervorsus atque advorsus mihi obtigit, Plaut. Men. 5, 5, 1: advorsus nemini, Ter. And. 1, 1, 37: mentes improborum mihi infensae et adversae, Cic. Sull. 10: acclamatio, id. de Or. 2, 83: adversā avi aliquid facere, vet. poët. ap. Cic. Div. 1, 16: adversis auspiciis, Aur. Vict. Vir. Illustr. 64, 6: adversum omen, Suet. Vit. 8: adversissima auspicia, id. Oth. 8: adversae res, misfortune, calamity, adverse fortune: ut adversas res, sic secundas immoderate ferre levitatis est, Cic. Off. 1, 26; cf.: adversi casus, Nep. Dat. 5: adversae rerum undae, a sea of troubles, Hor. Ep. 1, 2, 22: omnia secundissima nobis, adversissima illis accidisse, Caes. ap. Cic. Att. 10, 9 (the sup. is found also in Cæs. B. C. 3, 107): quae magistratus ille dicet, secundis auribus, quae ab nostrum quo dicentur, adversis accipietis? Liv. 6, 40: adversus annus frugibus, id. 4, 12: valetudo adversa, i. e. sickness, id. 10, 32: adversum proelium, an unsuccessful engagement, id. 7, 29; cf. 8, 31: adverso rumore esse, to be in bad repute, to have a bad reputation, Tac. Ann. 14, 11: adversa subsellia, on which the opposition sit, Quint. 6, 1, 39.—Sometimes met. of feeling, contrary to, hated, hateful, odious: quīs omnia regna advorsa sint, Sall. J. 83; cf. Luc. 2, 229 Bentl.—Comp.: neque est aliud adversius, Plin. 32, 4, 14, § 35.—* Adv.: adver-sē, self-contradictorily, Gell. 3, 16.—ad-versum, i, subst., esp. in the plur. adversa, misfortune, calamity, disaster, adversity, evil, mischief: advorsa ejus per te tecta sient, Ter. Hec. 3, 3, 28: nihil adversi, Cic. Brut. 1, 4: si quid adversi accidisset, Nep. Alc. 8; cf. Liv. 22, 40; 35, 13: secunda felices, adversa magnos probant, Plin. Pan. 31; esp. freq. in Tac.: prospera et adversa pop. Rom., Ann. 1, 1: adversa tempestatum et fluctuum, id. Agr. 25; so id. A. 3, 24; 45; 2, 69; 4, 13 al.—Subst.: adversus, i, m., an opponent, adversary (rare): multosque mortalīs ea causa advorsos habeo, Sall. C. 52, 7.—In Quint. also once ad-versa, ae, f., subst., a female opponent or adversary: natura noverca fuerit, si facultatem dicendi sociam scelerum, adversam innocentiae, invenit, 12, 1, 2.— C. In rhet., opposed to another of the same genus, e. g. sapientia and stultitia: Haec quae ex eodem genere contraria sunt, appellantur adversa, Cic. Top. 11.
adversus Copy link ⓘadvorsus: (prep orth) · (adverb orth) • adversus and adversum (archaic advor-), adv. and prep.: adv., opposite to, against; prep., toward, against, before, etc.; v. adverto, P. a. 2.
adversus Copy link Outline I part. de adverto.II adj. [ Cæs. d. ]1 qui est en face, à l'opposite, devant : tu vois que ceux ...a) ex adverso, en face, à l'opposé : en face de la ville ...b) in adversum, contre la partie opposée, dans le sens contraire : poussant ...2 [avec idée d'obstacle, d'hostilité] : les cris hostiles de la foule à ...3 contraire, fâcheux, malheureux ; res adversæ, les événements contraires, le malheur ; ...4 [en logique] contraire, opposé [pour le sens] : ils rapprochent des termes ... ⓘadvorsus: (prep orth) · (adverb orth) • adversus (advor-), a, um I. part. de adverto. II. adj. [-sior Plin. 32, 35 ; -sissimus Cæs. C. 3, 107, 1 ; Cæs. d. Cic. Att. 10, 8 b, 1] 1. qui est en face, à l'opposite, devant : vides eos qui incolunt terram partim adversos stare vobis Cic. Rep. 6, 20, tu vois que ceux qui habitent sur terre se tiennent en partie à l'opposite de vous [sont antipodes] ; adversis hostibus occurrebant Cæs. G. 2, 24, 1, ils se rencontraient face à face avec les ennemis ; naves nostris adversæ constiterunt Cæs. G. 3, 14, 2, les navires s'arrêtèrent en face des nôtres ; adverso corpore Cic. Verr. 2, 5, 3, [blessures reçues] sur le devant du corps, par devant ; adversum monumentum Cic. Domo 146, le devant du monument ; adversa basis Cic. Tusc. 5, 66, face d'un piédestal ; collis adversus huic Cæs. G. 2, 18, 2, une colline située en face de celle-ci ; advorso colle, en gravissant la pente de la colline [qui fait face à ceux qui grimpent], cf. Cæs. G. 2, 19, 8 ; Sall. J. 52, 3 ; Liv. 2, 51, 7 ; adverso flumine Cæs. G. 7, 60, 3, en remontant le fleuve [en marchant dans le sens contraire du courant] || [expr. adverbiale] a) ex adverso, en face, à l'opposé : Liv. 22, 4, 4 ; urbi Liv. 45, 10, 4, en face de la ville ; veniens hostis Liv. 28, 14, 19, l'ennemi arrivant de face ; [au fig.] du côté opposé, chez la partie adverse : Quint. 4, 2, 22 ; 6, 4, 14 ; b) in adversum, contre la partie opposée, dans le sens contraire : nitens Virg. En. 8, 237, poussant dans le sens opposé ; subiere Liv. 1, 12, 1, ils se mirent à gravir la pente opposée [à eux] 2. [avec idée d'obstacle, d'hostilité] : adversa acclamatio populi Cic. de Or. 2, 339, les cris hostiles de la foule à l'adresse de qqn ; Marcellus adverso rumore esse Liv. 27, 20, 10, Marcellus avait contre lui l'opinion publique ; alicui Cic. Mil. 3, hostile à qqn, adversaire de qqn, cf. Liv. 30, 42, 12, etc.; alicui rei, hostile à qqch., adversaire de qqch. : Sall. J. 66, 2 [gén. J. 43, 1]; Tac. H. 5, 13 ; Ann. 15, 63 ; 15, 50 ; adversa patrum voluntate Liv. 1, 46, 2, contre la volonté des patriciens (malgré les...) || per adversos fluctus Liv. 30, 24, 8, en allant (en luttant) contre les vagues ; sævo vento, non adverso Cic. Att. 5, 12, 1, le vent étant violent, sans être contraire || [n. sing. pris substt] : ventus adversum tenet Athenis proficiscentibus Nep. Milt. 1, 5, le vent [venant du nord] (souffle à l'encontre de) est contraire à ceux qui partent d'Athènes 3. contraire, fâcheux, malheureux ; res adversæ, les événements contraires, le malheur ; adversa fortuna, la fortune contraire (adverse), le malheur ; adversum prœlium, combat malheureux ; adversa navigatio Tac. Ann. 2, 53, navigation (traversée) difficile ; quæ nobis aut prospera aut adversa eveniunt Cic. Off. 1, 30, ce qui nous arrive ou d'heureux ou de malheureux ; nihil adversi Cic. Tusc. 1, 84 ; aliquid adversi Cic. Tusc. 3, 32, rien de malheureux, qqch. de malheureux ; adversa, les choses malheureuses, le malheur : Fin. 1, 57 ; adversa alicujus, les malheurs, les disgrâces de qqn : Ter. Hec. 388 ; Plin. 8, 90 ; Tac. Ann. 14, 38 ; H. 4, 52, etc. 4. [en logique] contraire, opposé [pour le sens] : Cic. Top. 47 ; 48 ; referunt adversa contrariis Cic. Or. 65, ils rapprochent des termes de sens opposé.
adversus Copy link ⓘadvorsus: (prep orth) · (adverb orth) ADVERSVS, a, um. [ἀντικείμενος, ἐναντίος] ab Aduertor; Oppositus, siue Obiectus. […] 🗁 Page Scan