părĭo Copy link Outline I. Lit.B. Transf1. Of males, to beget2. In gen., to bring forth, produceII. Trop., to produce, create, bring about ...B. Gained, acquired.— Hence, as subst. ... ⓘpartārum | que: perf part pass fem gen pl (early) • părĭo, pĕpĕri, părĭtum, and partum, 3 (fut. part. parturam, Plaut. Am. 2, 2, 86; fut. paribis for paries, Pompon. ap. Non. 508, 3; inf. parire, Enn. ap. Varr. L. L. 5, § 59 Müll., and in Diom. p. 378 P.; Plaut. Fragm. ap. Philarg. Verg. E. 2, 63), v. a. [cf. Gr. root πορ- in ἔπορον, gave, πέπρωται, is fated; Lat. portio, partus, puerpera, perh. parare], to bring forth, to bear; of animals, to drop, lay, spawn, etc. (syn. gigno). I. Lit.: si quintum pareret mater ejus, asinum fuisse pariturum, Cic. de Or. 2, 66, 267: ut ea liberos ex sese pareret, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 5, 3: gallinas teneras, quae primum parient, concludat, Cato, R. R. 89; so, quae gallina id ovum peperisset, Cic. Ac. 2, 18, 57; cf.: ova parire solet, etc., Enn. l. l. (Ann. v. 10 Vahl.): nam audivi feminam ego leonem semel parire, Plaut. l. l.—Of plants, to flower, Plin. 16, 25, 39, § 94.— B. Transf 1. Of males, to beget (poet.): apud tragicos: et jam leo pariet, at pater est, Quint. 8, 6, 34; Caecil. ap. Non. 464, 22 (in a corrupt passage).— 2. In gen., to bring forth, produce: ligna putrefacta per imbres Vermiculos pariunt, Lucr. 2, 899: ut sarmentum in pariendis colibus vires habeat majores, Varr. R. R. 1, 32, 2; cf. id. ib. 1, 41, 5: fruges et reliqua, quae terra pariat, Cic. N. D. 1, 2; Plin. 16, 37, 68, § 174; 31, 10, 46, § 112: spiritum, Vulg. Isa. 26, 18. — II. Trop., to produce, create, bring about, accomplish, occasion, devise, invent, procure, acquire, etc. (syn.: genero, creo, gigno): ars dicendi habet hanc vim, non ut aliquid pariat et procreet, verum ut educet atque confirmet, Cic. de Or. 2, 87, 356: qui famam multo peperere labore, Enn. ap. Philarg. ad Verg. G. 4, 188 (Ann. v. 427 Vahl.): dolorem, voluptatem, Cic. Fin. 1, 15, 49: discidium, Lucr. 1, 220: taedium, Quint. 9, 4, 43: spinosiora multa pepererunt, Cic. Or. 32, 114; so, quibus etiam verba parienda sunt, id. Fin. 3, 1, 3; and: hinc fabulae Scyllam et Charybdim peperere, Just. 4, 1, 13: ne quicquam nobis pariant ex se incommodi, Plaut. Most. 2, 1, 17: alicui aegritudinem, id. Trin. 2, 2, 35: fiduciam, Sall. H. 1, 41, 22 Dietsch: alicni curas, Prop. 1, 18, 23: obsequium amicos, veritas odium parit, Ter. And. 1, 1, 41: sibi maximam laudem, Cic. Off. 2, 13, 47: meis laboribus dignitas salusque pariatur, id. Cat. 4, 1, 1; id. Sull. 17, 49: praedā improbe partā, id. Fin. 1, 16, 51: aliquem honeste partis bonis privare, id. Quint. 23, 74; id. Sull. 28, 77: sibi salutem, Caes. B. C. 3, 69: ante partam rei militaris gloriam amittere, id. B. G. 6, 39: gratiam ingentem apud aliquem, Liv. 34, 44: sibi decus et victoriam, id. 30, 14: amicos officio et fide, Sall. J. 10, 4: alicui somnum mero, Tib. 1, 7, 27 (6, 23): qui sibi letum Insontes peperere manu, Verg. A. 6, 434; Tib. 4, 13, 20.—Hence, partus, a, um, P. a., that has borne: parta nutrici consociata, etc., the ewe that has dropped the lamb, Col. 7, 4, 3.— B. Gained, acquired.— Hence, as subst.: parta, ōrum, n., acquisitions, possessions: quod majus dedecus est parta amittere, quam omnino non paravisse, Sall. J. 31, 17; cf. id. C. 51, 42; d. H. 1, 41, 17 Dietsch: tantis parta malis curā majore metuque Servantur, Juv. 14, 303.
părĭo Copy link ⓘpartārum | que: perf part pass fem gen pl • părĭo, īre, the ground form of aperio and operio.
părĭō Copy link Outline 1 intr. et pass., être égal, aller de pair :2 balancer un compte, payer complètement : || vendre et acheter, trafiquer : ... ⓘpartārum | que: perf part pass fem gen pl (early) · perf part pass fem gen pl • 1 părĭō, āvī, ātum, āre (par), rendre égal, 1. intr. et pass., être égal, aller de pair : Tert. Anim. 30 ; 32 2. balancer un compte, payer complètement : Dig. 40, 1, 4 || vendre et acheter, trafiquer : Lampr. Al. Sev. 49, 1.
părĭō Copy link Outline 1 enfanter, accoucher, mettre bas : [il disait] qu'elle aurait accouché d'un âne ...2 enfanter, produire : ce que la terre produit, cf. || les choses ...3 faire naître, engendrer, procurer : engendrer la douleur, le plaisir ; se ... ⓘpartārum | que: perf part pass fem gen pl (early) · perf part pass fem gen pl • 2 părĭō, pĕpĕrī, partum, părĭtūrus, ĕre, tr., 1. enfanter, accoucher, mettre bas : asinum fuisse parituram Cic. de Or. 2, 267, [il disait] qu'elle aurait accouché d'un âne ; ovum Cic. Ac. 2, 57, pondre un œuf 2. enfanter, produire : quæ terra parit Cic. Nat. 1, 4, ce que la terre produit, cf. Lucr. 2, 899 || quæ tota ab oratore pariuntur Cic. de Or. 2, 120, les choses qui sont totalement de l'invention de l'orateur, cf. Cic. de Or. 2, 356 ; verba Cic. Fin. 3, 3, créer des mots 3. faire naître, engendrer, procurer : dolorem, voluptatem Cic. Fin. 1, 49, engendrer la douleur, le plaisir ; sibi laudem Cic. Off. 2, 47, se ménager de la gloire ; dummodo meis laboribus vobis salus pariatur Cic. Cat. 4, 1, pourvu que mes peines vous assurent le salut ; præda improbe parta Cic. Fin. 1, 51, un butin acquis injustement ; ante partam laudem amittere Cæs. G. 6, 40, 7, perdre la gloire antérieurement acquise || pl. n. parta, ōrum Sall. J. 31, 17 ; C. 51, 42, acquisitions ; bene parta Cic. Off. 1, 92, les choses bien acquises. ➳ inf. arch. parire Enn. d. Varro L. 5, 59 || fut. paribis Pompon. d. Non. 508, 3 ; cf. Diom. 483, 5 ; Prisc. Gramm. 8, 33 ; 10, 8 ; 10, 50 || v. parta.