Appearance

Theme

Reading text

Font
Size
100%
Spacing

Gallia est omnis dīvīsa in partēs trēs, quārum ūnam incolunt Belgae.

Issues / Feedback

This report will be visible to the general public on our GitHub issue tracker. Please do not submit private or sensitive information.
Only needed if you want updates or clarification on GitHub.

Dictionary settings

Enabled Dictionaries
Search Scope

Match conjugated verbs and declined nouns/adjectives.

Highlight Strength 50%
Contents (6 entries · 32 senses)
L&S Lewis & Short (3)
Source
Source & Attribution
Text provided under a CC BY-SA 4.0 license by the Perseus Digital Library, with funding from the National Endowment for the Humanities. Digitized from Charlton T. Lewis and Charles Short, A Latin Dictionary (1879). Data originally from PerseusDL/lexica and accessed from github.com/nkprasad12/lexica.
Jump to
ⓘ

fāte | ve: perf part pass masc/neut voc sg · pres imperat act 2nd pl

fātē | ve: adverbial

• for, fātus, 1, v. defect. (the forms in use are fatur, fantur, fabor, fabitur; part. perf. fatus; perf. fatus sum or eram; imper. fare, poet.; inf. fari; and parag. farier, Verg. A. 11, 242; gerund. fandi, fando; sup. fatu; part. praes. fans, fantis, fantem; for praes. faris, v. Diom. p. 375; fantur, Varr. L. L. 6, 7, § 52; Paul. Diac. p. 88, 11; imperf. subj. farer, August. Conf. 1, 8), n. and a. [Sanscr. bhā-mi, appear; bhās, shine; bhāsh, speak; Gr. φα-, φαίνω, and φημί; Lat. fama, fas, fax, facies, favilla, etc.; cf.: facetus, focus, v. Georg Curtius Gr. Etym. p. 297 sq.; Corss. Ausspr. 1, 420 sqq.], to speak, say (mostly poet.; cf.: quaedam vetera etiam necessario interim sumuntur, ut fari, Quint. 8, 3, 27; syn.: loquor, dico, perhibeo; inquam. aio).
  1. I. In gen.
    1. A. Neutr.: fatur is, qui primum homo significabilem ore mittit vocem. Ab eo ante quam id faciant, pueri dicuntur infantes; cum id faciant, jam fari, Varr. L. L. 6, § 52 Müll.; cf.: filius Croesi, cum jam per aetatem fari posset, infans erat, Gell. 5, 9, 1: non enim eram infans, qui non farer, Aug. Conf. 1, 8: nescios fari pueros, Hor. C. 4, 6, 18: cum primum fari coepisset, Suet. Aug. 94: tum ad eos is deus, qui omnia genuit, fatur: haec vos, etc., Cic. Univ. 11; Val. Fl. 3, 616: Venulus dicto parens ita farier infit, Verg. A. 11, 242: praetor qui tum fatus est, si, etc., Varr. L. L. 6, § 30 Müll.: sic fatus validis ingentem viribus hastam contorsit, Verg. A. 2, 50: meum ingenium fans atque infans tu nondum edidicisti, Plaut. Pers. 2, 1, 7: coram data copia fandi, Verg. A. 1, 520: fandi doctissima Cymodocea, id. ib. 10, 225: quae mollissima fandi Tempora, id. ib. 4, 293: quid fando tua tela manusque Demoror? Stat. Th. 1, 655: his fando si nuntius exstitit oris, Val. Fl. 4, 170.—Fando, for famā, rumore, report, hearsay: neque fando umquam accepit quisquam, etc., by report, by hearsay, Plaut. Am. 2, 1, 41; cf.: ne fando quidem auditum est, crocodilum aut ibim violatum ab Aegyptio, Cic. N. D. 1, 29, 82; Verg. A. 2, 81; Ov. M. 15, 497, Sil. 10, 484: haud mollia fatu, Verg. A. 12, 25: lapis fatu dignissimus, Sol. 3: famino, dicito, Paul. ex Fest. p. 87, 10 (cf. praefor and fruor init.).—
    2. B. Act.
          1. α. With acc.: (animus) dementit deliraque fatur, Lucr. 3, 464: qui sapere et fari possit, quae sentiat, Hor. Ep. 1, 4, 9: fabitur hoc aliquis, Cic. Poët. ap. Gell. 15, 6, 3: vix ea fatus eram, Verg. A. 2, 323: dehinc talia fatur, id. ib. 1, 256: cui talia fanti, id. ib. 6, 46; cf.: haec fantem, Prop. 3, 7 (4, 6), 65: quis talia fando temperet a lacrimis? Verg. A. 2, 6.—
          2. β. With interrog. clauses: fare age, quid venias, Verg. A. 6, 389; cf.: sed te qui vivum casus, age fare vicissim Attulerint, id. ib. 6, 531: fare, an patriam spes ulla videndi, Val. Fl. 5, 552.—
  2. II. In partic.
    1. A. To utter in prophecy, to foretell, predict: Venus quem fata docet fari, divinum pectus habere, Enn. ap. Prob. Verg. E. 6, 31 (Ann. v. 19 ed. Vahl.); cf.: fatis fandis, id. ap. Cic. Div. 1, 31, 66 (Trag. v. 80 ib.): fabor enim, quando haec te cura remordet, Longius et volvens fatorum arcana movebo, Verg. A. 1, 261. Cf. also in the foll.—
    2. B. To sing in verse, to celebrate: Tarpeium nemus et Tarpeiae turpe sepulcrum Fabor, Prop. 4 (5), 4, 2.!*? In pass. signif.: Fasti dies sunt, in quibus jus fatur, Suet. ap. Prisc. p. 793 P.— Hence, fandus, a, um, P. a., that may be spoken or uttered, right (opp. to nefandus, wrong): omnia fanda, nefanda malo permixta furore, Cat. 64, 406: respersae fando nefandoque sanguine arae, i. e. with blood both of sacrifice and of murder, Liv. 10, 41, 3; cf.: at sperate deos memores fandi atque nefandi, Verg. A. 1, 543: non fanda timemus, Luc. 1, 634: inexpleto non fanda piacula busto, id. 2, 176.
ⓘ

fāte | ve: neut voc sg

• fātum, i (masc. fatus malus meus, Petr. 42, 77), n. [for II. A.], that which is said, an utterance.—Hence,
  1. I. Prop., a prophetic declaration, oracle, prediction (rare but class.): neque me Apollo fatis fandis dementem invitam ciet, Pac. ap. Cic. Div. 1, 31, 66 (Trag. v. 80 Vahl.): Lentulum sibi confirmasse ex fatis Sibyllinis haruspicumque responsis se, etc., Cic. Cat. 3, 4, 9: eo fatis quae Veientes scripta haberent, id. Div. 1, 44, 100: fatis, ominibus oraculisque portendere, Liv. 29, 10 fin. Drak. N. cr.: Siculisne resideret arvis Oblitus factorum, Verg. A. 5, 703.—
  2. II. Transf.
    1. A. In gen., that which is ordained, desting, fate; the εἱμαρμένη or μοῖρα of the Greeks (syn.: fortuna, fors, sors, casus): nec ii, qui dicunt immutabilia esse, quae futura sint nec posse verum futurum convertere in falsum, fati necessitatem confirmant, sed verborum vim interpretantur. At qui introducunt causarum seriem sempiternam, ii mentem hominis voluntate libera spoliatam necessitate fati devinciunt, Cic. Fat. 9, 20 sq.; hence the philosophic use of the word to denote the eternal, immutable law of nature: fieri omnia fato, ratio cogit fateri. Fatum autem id appello, quod Graeci εἱμαρμένην, id est ordinem seriemque causarum, cum causa causae nexa rem ex se gignat, id. Div. 1, 55, 125 sq.; cf.: cum vos fato fieri dicatis omnia, quod autem semper ex omni aeternitate verum fuerit, id esse fatum, id. N. D. 3, 6, 14; and: cum duae sententiae fuissent veterum philosophorum, una eorum, qui censerent omnia ita fato fieri, ut id fatum vim necessitatis afferret; in qua sententia Democritus, Heraclitus, Empedocles, Aristoteles fuit: altera eorum, quibus viderentur sine ullo fato esse animorum motus voluntarii, id. Fat. 17, 39; cf. also: ex hoc genere causarum ex aeternitate pendentium fatum a Stoicis nectitur, id. Top. 15, 59; and: anile sane et plenum superstitionis fati nomen ipsum, id. Div. 2, 7, 19: si Daphitae fatum fuit ex equo cadere, id. Fat. 3, 5; cf. id. ib. 12, 28: cf.: neque si fatum fuerat, effugisset, id. Div. 2, 8, 20: ut praedici posset, quid cuique eventurum et quo quisque fato natus esset, id. ib. 1, 1, 2; quonam meo fato fieri dicam, ut, etc., id. Phil. 2, 1, 1: qua quidem in re singulari sum fato, I experience a remarkable fate, Caecin. ap. Cic. Fam. 6, 7, 1: si quid mihi humanitus accidisset multa autem impendere videntur praeter naturam etiam praeterque fatum, i. e. beyond the natural and appointed course of events, id. Phil. 1, 4, 10: quasi debita sibi fato dominatione, Suet. Aug. 19: persuasio, cuncta fato agi, id. Tib. 69: nisi dii immortales omni ratione placati suo numine prope fata ipsa flexissent, Cic. Cat. 3, 8, 19: orte Saturno, tibi cura magni Caesaris fatis data, Hor. C. 1, 12, 51: quo (Caesare) nihil majus meliusve terris Fata donavere bonique divi, id. ib. 4, 2, 38; id. Carm. Sec. 28: ut caneret fera Nereus Fata, id. C. 1, 15, 5; so, acerba, id. Epod. 7, 17: triste, id. S. 1, 9, 29: caeca, id. C. 2, 13, 16: plebeium in circo positum est fatum, the fate of the vulgar, Juv. 6, 588: fata regunt homines, id. 9, 32; 12, 63.—With ut: qui hoc fato natus est, ut, etc., Cic. Mil. 11, 30: fuit hoc sive meum sive rei publicae fatum, ut, etc., id. Balb. 26, 58.—With ne: eo fato se in iis terris collocatam esse arbitratur, ne, etc., Cic. Font. 16, 35.—
    2. B. Esp.
      1. 1. Of the will or determination of the gods: heu stirpem invisam et fatis contraria nostris Fata Phrygum, Verg. A. 7, 293; 7, 50; cf. Non. 455, 25.—And also of that which determines the fate of a person or thing: Ilio tria fuisse audivi fata, quae illi forent exitio: signum ex arce si perisset; alterum, etc., Plaut. Bacch. 4, 9, 29; so, Herculis sagittae, quae fatum Trojae fuere, Just. 20, 1 fin.—Prov.: fata viam invenient, Verg. A. 3, 395; 10, 113.—Fāta, ōrum, n., personified as deities, the Fates, Prop. 4, 7, 51; Stat. Th. 8, 26; id. S. 5, 1, 259; Inscr. Orell. 1771 sq.—
  3. 2. a.. Bad fortune, ill fate, calamity, mishap: dictum facete et contumeliose in Metellos antiquum Naevii est: Fato Metelli Romae fiunt consules, Pseudo Ascon. ad Cic. Verr. 1, 10, 29 (p. 140 ed. Orell.); and, alluding to this verse: hoc Verrem dicere aiebant, te (sc. Metellum) non fato, ut ceteros ex vestra familia, sed opera sua consulem factum, id. ib. 10, 29: quibus ego confido impendere fatum aliquod et poenas jamdiu improbitati, nequitiae ... debitas instare, Cic. Cat. 2, 5, 11: exitii ac fati dies, id. ib. 3, 7, 17: abditi in tabernaculis aut suum fatum querebantur aut, etc., Caes. B. G. 1, 39, 4; cf. Caes. B. C. 2, 6, 1: quod si jam (quod dii omen avertant) fatum extremum rei publicae venit, Cic. Phil. 3, 14, 35: in illo paene fato rei publicae, id. Dom. 57, 145.— So,
        1. b. Esp. freq. of death: sic Hortensii vox exstincta fato suo est, nostra publico, id. Brut. 96, 328; cf.: nolite hunc maturius exstingui vulnere vestro quam suo fato, id. Cael. 32, 79; cf.: omen fati, id. Phil. 9, 4, 6; and: quia nec fato merita nec morte peribat, Verg. A. 4, 696: ferro, non fato moerus Argivum (i. e. Achilles) occidit, Poët. ap. Quint. 8, 6, 10 Spald.: perfunctos jam fato = mortuos, Liv. 9, 1, 6; qui fato sunt functi, Quint. 3, 7, 10: fato cedere, Liv. 26, 13: fato concessit, Pl. Pan. 11, 3; for which: concedere in fatum, Modestin. Dig. 34, 3, 20: fato obiit, died a natural death, Tac. A. 6, 10: fato fungi, id. ib. 14, 12 fin.: ille (uxorem) functam fato respondet, id. ib. 11, 3: si me praeceperit fatum, Curt. 9, 6; Quint. 6, 2, 33.—In this sense sometimes in the plur.: jamdudum peccas, si mea fata petis, Ov. H. 19, 118; Minotauri, Mel. 2, 7: mea fata, my ashes, Prop. 1, 17, 11: sentiet vivus eam, quae post fata praestari magis solet, venerationem, Quint. 12, 17, 7: si me fata intercepissent, id. 6 praef. 1; cf.: (mater) acerbissimis rapta fatis, id. § 4; cf. the shades or spirits of the dead: cum fato jacentis, Mel. 2, 2.—
      1. 3. Concr., one who brings calamity, a plague: duo illa rei publicae paene fata, Gabinium et Pisonem, Cic. Sest. 43, 93.
ⓘ

fătē | ve: pres imperat act 2nd sg (dep)

• fătĕor, fassus, 2 (archaic inf. praes. faterier, Hor. Ep. 2, 2, 148), v. dep. a. [from the root ΦΑ, φάω, fari], to confess, own, grant, acknowledge.
  1. I. Prop. (freq. and class.; syn.: confiteor, profiteor); construed for the most part with acc. and inf. as object; rarely with the acc., de, or absol.
          1. α. With acc.: si verum mihi eritis fassae, vinclis exsolvemini, Plaut. Truc. 4, 3, 10: so, verum fateri, Plin. 27, 1, 1, § 2; Curt. 6, 3: ut verius fatear, Eum. Grat. Act. 1: quid fatebor? Plaut. Capt. 3, 4, 3; 2, 2, 67: multi in tormentis mori maluerunt falsum fatendo quam infitiando dolere, Cic. Part. 14, 50: peccatum, culpam, Ov. Tr. 1, 315; Hor. S. 2, 4, 4: delicta, Ov. M. 4, 685: mores suos, Quint. 10, 1, 100: sensus suos, Ov. H. 21, 204: paupertatem, id. M. 8, 634 et saep.—Prov.: fatetur facinus, si quis judicium fugit, Pub. Syr. 174 Rib.—
          2. β. With acc. and inf. as object: fateor atque etiam profiteor et prae me fero, te, etc., Cic. Rab. Perd. 5, 17: me despexe ad te per impluvium tuum, Fateor, Plaut. Mil. 2, 6, 73: fateor eam esse importunam, id. As. 1, 1, 47: si quis contra rem publicam se amici causa fecisse fateatur, Cic. Lael. 12, 40: qui se debere fateantur, *Caes. B. C. 3, 20, 3: cum se Cicero ab illis plurimum fateatur adjutum, Quint. 10, 1, 40: fateor me duci ventre, Hor. S. 2, 7, 37: jura inventa metu injusti fateare necesse est, id. ib. 1, 3, 111; id. Ep. 2, 1, 85: hominum igitur causa eas rerum copias comparatas fatendum est, Cic. N. D. 2, 63, 158.—With ellips. of acc.: fateor peccavisse, Plaut. Most. 5, 2, 18: non didici sane nescire fateri, Hor. A. P. 418.—With two acc.: cum se servum fateatur tuum, Ter. Eun. 5, 2, 24: eum (i. e. Jovem) ipsi lapides hominem fatebuntur, Lact. 1, 11, 28: fassus hujus se spectaculi debitorem, Sen. Contr. 1, 1, 11.—
          3. γ. With de: cum de facto turpi aliquo aut inutili aut utroque fateatur, Cic. Inv. 2, 26, 77.—
          4. δ. Absol.: ita libenter confitetur, ut non solum fateri, sed etiam profiteri videatur, Cic. Caecin. 9, 24: Me. Est tibi nomen Menaechmo? M. Fateor, Plaut. Men. 5, 9, 48: leno sum, fateor, Ter. Ad. 2, 1, 34: non potest sine malo fateri, id. Eun. 4, 4, 47: qui a Naevio vel sumpsisti multa, si fateris, vel, si negas, surripuisti, Cic. Brut. 19, 76; cf. Quint. 5, 12, 13: nulline faterier audes? Hor. Ep. 2, 2, 148: in fatendo lenis et summissa (vox), Quint. 11, 3, 63: ad fatendum impulsus, id. 5, 13, 46: da veniam fasso, Ov. P. 4, 2, 23; parenthetically: fateor, Plaut. Aul. 4.4, 16: fatebor enim, Verg. E. 1, 31; id. A. 4, 20; Ov. M. 9, 362 al.—
  2. II. Transf.
    1. A. In gen., to discover, show, indicate, manifest (rare; not in Cic.): Laterensis nostri et fidem et animum singularem in rem publicam semper fatebor, bear witness to, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 23, 4; Quint. 1, 6, 23: innocentem fuisse patrem fatetur, id. 7, 1, 56; 1, 10, 37: utque sedet vultu fassus Telamonius iram, Ov. Tr. 2, 525: patinarum calore pisces vitalem motum fateri, Plin. 9, 57, 83, § 177: mors sola fatetur, Quantula sint hominum corpuscula, Juv. 10, 172; 15, 132: properabo fateri, quae, etc., id. 3, 59: Belus amnis non nisi refuso mari harenas fatetur, Plin. 36, 26, 65, § 190.—
    2. B. In gram. lang.: fatendi modus, the indicative, Quint. 1, 6, 7; Varr. L. L. 8, 5, 8.!*?
      1. 1. In pass. signif.: hunc (agrum) excipere nominatim, qui publicus esse fateatur, Cic. Agr. 2, 21, 57 (dub.).—
      2. 2. Impers.: vulgo fatebatur, utique minorem eum legasse, Dig. 30, 1, 39, § 6.
GAF Gaffiot (3)
Source
Source & Attribution
Félix Gaffiot, Dictionnaire illustré latin-français (1934). Digital data kindly provided by gaffiot.fr.
Jump to
ⓘ

fāte | ve: perf part pass masc/neut voc sg · pres imperat act 2nd pl

fātē | ve: adverbial

• for (inus.), fātus sum, fārī (cf. φημί), tr.
1. parler, dire : ad aliquem Cic. Tim. 40, parler à qqn ; talia fatur Virg. En. 1, 256, il prononce ces paroles || fando = fama : ne fando quidem auditum est... Cic. Nat. 1, 82, on n'a jamais même ouï-dire ; fando accipere Pl. Amph. 588, apprendre par ouï-dire
2. [poét.] célébrer, chanter : Prop. 4, 4, 2 || prédire : Enn. d. Cic. Div. 1, 66 ; Virg. En. 1, 261. ➳ passif fatur, est dit : Suet. d. Prisc. Gramm. 8, 20 || fari est arch. et poét. d'après Cic. de Or. 3, 153 || inf. farier Virg. En. 11, 242.
ⓘ

fāte | ve: neut voc sg

• fātum, ī, n. (fari),
1. prédiction, oracle : fata Sibyllina Cic. Cat. 3, 9, les oracles sibyllins, cf. Cic. Div. 1, 100 ; Liv. 29, 10, 8
2. le destin, la fatalité : Cic. Fato 20 ; Div. 1, 125 ; Nat. 3, 14 ; Top. 59 ; si fatum fuit classes interire Cic. Div. 2, 20, si le destin voulait que les flottes périssent ; [avec ut] Virg. En. 2, 433 || destinée de qqn : si fatum tibi est convalescere Cic. Fato 28, s'il est dans ta destinée de te rétablir ; fuit hoc sive meum sive rei publicæ fatum ut Cic. Balbo 58, il était soit dans ma destinée soit dans celle de l'État que... ; [avec ne] Cic. Font. 35 || arrêt, volonté des dieux : fatum divum Virg. En. 7, 50 ; fata deum Virg. En. 2, 54 || [personnif.] Fata, les Parques, Prop. 4, 7, 51 ; Stat. S. 5, 1, 259, etc.
3. destinée = temps fixé pour la vie : fato perfunctus, functus, qui a rempli sa destinée, mort : Liv. 9, 1, 6 ; Quint. 3, 7, 10 ; Tac. Ann. 14, 14 || destin, heure fatale, mort : omen fati Cic. Phil. 9, 9, présage de son destin, de sa mort, cf. Cic. Cæl. 79 ; Cat. 3, 17 ; Domo 145 ; fato cedere Liv. 26, 13, 17, céder au destin, mourir ; fato obire Tac. Ann. 6, 10, mourir
4. destin funeste, malheur : Cic. Cat. 2, 11 || [fig.] duo illa rei publicæ pæne fata Cic. Sest. 93, ces deux êtres qui mirent l'État à deux doigts de sa perte.
fătĕor Copy link
ⓘ

fătē | ve: pres imperat act 2nd sg (dep)

• fătĕor, fassus sum, fătērī, tr., avouer, reconnaître, accorder que : se peccasse Cic. Mur. 62, avouer avoir fait une faute, cf. Læl. 40 ; Cæs. C. 3, 20, 3 ; de facto turpi Cic. Inv. 2, 77, avouer une action honteuse || [avec acc.] verum fateri Pl. Truc. 783 ; falsum Cic. Part. 50, avouer la vérité, une chose fausse ; quod fatentur Cic. Fin. 4, 33, ce qu'ils reconnaissent ; culpam, peccatum, Ov. Tr. 2, 1, 315 ; Hor. S. 2, 4, 4, reconnaître une faute || manifester, déclarer, proclamer, publier : Planc. d. Cic. Fam. 10, 23, 4 ; Quint. 1, 6, 23 ; vitalem motum Plin. 9, 177, donner signe de vie || fatendi modus Quint. 1, 6, 7, le mode indicatif [gramm.]. ➳ avec sens passif : Cic. Agr. 2, 57 ; Ulp. Dig. 30, 39, 6 || inf. faterier Hor. Ep. 2, 2, 148.